KRIMINOGEN VAZIYATI MURAKKAB MAHALLALARDA JINOYATLARNING OLDINI OLISH FAOLIYATINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Authors

  • Ulug‘bekov Bekzod Ulug‘bekovich Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: kriminogen vaziyat, mahalla, huquqbuzarliklar profilaktikasi, manzilli choralar, “CPTED”, “hot spots policing”, “problem-oriented policing”, ijtimoiy profilaktika, jamoat xavfsizligi.

Abstract

Maqolada kriminogen vaziyati murakkab mahallalarda jinoyatlarning oldini olish 
faoliyatining  mazmun-mohiyati,  uning  huquqiy,  tashkiliy  va  kriminologik 
xususiyatlari  tahlil  qilinadi.  O‘zbekiston  Respublikasi  Prezidentining  2025-yil  3-
yanvardagi  PQ-1-son  qarori  bilan  tasdiqlangan  manzilli  choralar  konsepsiyasi, 
huquqbuzarliklar  profilaktikasi  to‘g‘risidagi  qonunchilik,  jamoat  xavfsizligi 
konsepsiyasi  hamda  kriminologiya  sohasidagi  ilmiy-amaliy  tadqiqotlarni  tashkil 
etishga  oid  normativ  asoslar  o‘rganiladi.  Shuningdek,  German  Goldshteynning 
“problem-oriented  policing”  yondashuvi,  Ronald  Klarkning  “situational  crime 
prevention” konsepsiyasi, Devid Vaysburd va Entoni Braganing “hot spots policing” 
haqidagi  qarashlari,  shuningdek,  Singapur,  Buyuk  Britaniya  va  xalqaro  amaliyot 
misolida  mahalla  kesimida  jinoyat  profilaktikasini  kuchaytirishning  samarali 
mexanizmlari yoritiladi. Maqolada murakkab mahallalarda profilaktika faoliyatining 
o‘ziga  xos  xususiyatlari  sifatida  manzillilik,  hududiy-konsentratsiyalangan  ta’sir, 
shaxsga  yo‘naltirilgan  ishlash,  idoralararo  muvofiqlashuv,  raqamli  va  muhandislik-
profilaktik yechimlar, shuningdek, “Ilmiy xulosa – tavsiya – natija” tamoyili asosida 
boshqarish alohida asoslanadi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. O‘zbekiston Respublikasining “Huquqbuzarliklar profilaktikasi to‘g‘risida” //

O‘RQ-371-son (2014 yil 14 may) Qonuni // https://lex.uz/docs/2387357./

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi jamoat

xavfsizligi konsepsiyasini tasdiqlash va uni amalga oshirish chora-tadbirlari

to‘g‘risida”gi PF-27-son (2021 yil 29 noyabr) Farmoni //

https://lex.uz/uz/docs/5749291./

3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining

ayrim qarorlariga mahallalarda jinoyatchilikning barvaqt oldini olish tizimi

natijadorligini yanada oshirishga qaratilgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish

to‘g‘risida”gi PQ-253-son (2025 yil 18 avgust) qarori //

https://lex.uz/docs/7690026./

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2025 yilda respublika mahallalarida

xavfsiz muhitni yaratish va huquqbuzarliklarning barvaqt oldini olish tizimi

samaradorligini yanada oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-1-son

(2025 yil 3 yanvar) qarori // https://lex.uz/docs/7330260./

5. Sherman L.W., Weisburd D. General Deterrent Effects of Police Patrol in Crime Hot

Spots: A Randomized, Controlled Trial // Justice Quarterly. – 1995. – Vol. 12, No.

4. – P. 625–648.

6. Goldstein H. Problem-Oriented Policing. – New York: McGraw-Hill, 1990. – 180

p.

7. Fleming J., Rhodes R.A.W. The Oxford Handbook of Policing and Security

Governance. – Oxford: Oxford University Press, 2016. – 540 p.

8. Quah J.S.T. Policing Singapore: Lessons for Other Asian Countries // Asian

Education and Development Studies. – 2014. – Vol. 3. – No. 3. – P. 252-265.

9. Clarke R.V. Situational Crime Prevention: Successful Case Studies. – 2nd ed. –

Guilderland, NY: Harrow and Heston, 1997. – 428 p.

10. International CPTED Association. Crime Prevention Through Environmental

Design (CPTED) Guidelines [Elektron manbaa]. – Available at:

https://www.cpted.net./

11. College of Policing. Problem-Solving Policing [Elektron manbaa]. – Available

at: https://www.college.police.uk/guidance/problem-solving-policing.

12. UK Police Crime Prevention Initiatives. Secured by Design – Design Guide

[Elektron manbaa]. – Available at: https://www.securedbydesign.com./

13. College of Policing. Hot Spots Policing [Elektron manbaa]. – Available at:

https://www.college.police.uk/guidance/hot-spots-policing.

14. Singapore Police Force. Neighbourhood Police Post System [Elektron manbaa].

– Available at: https://www.police.gov.sg./

Published

2026-03-14

How to Cite

Ulug‘bekov Bekzod Ulug‘bekovich. (2026). KRIMINOGEN VAZIYATI MURAKKAB MAHALLALARDA JINOYATLARNING OLDINI OLISH FAOLIYATINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI . TADQIQOTLAR, 82(1), 315-322. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/21748