ҚОРАҚАЛПОҒИСТОН РЕСПУБЛИКАСИДА ҚОРАМОЛЧИЛИКДАГИ ИҚТИСОДИЙ ҚИЙИНЧИЛИКЛАР ВА УЛАРНИ БАРТАРАФ ЭТИШ ЙЎЛЛАРИ
Keywords:
Калит сўзлар: қорамолчилик, иқтисодий қийинчиликлар, яйлов, озуқа базаси, галофит, самарадорлик, ҚорақалпоғистонAbstract
Аннотация (Abstract). Ушбу мақолада Қорақалпоғистон Республикасида
қорамолчилик соҳасини ривожлантиришдаги асосий иқтисодий қийинчиликлар
ҳамда уларни бартараф этишнинг илмий-амалий механизмлари таҳлил қилинган.
Ҳудуднинг экологик мураккаб шароити, яйловлар деградацияси, озуқа
базасининг етарли эмаслиги ва ресурслардан самарасиз фойдаланиш
қорамолчиликнинг иқтисодий самарадорлигига салбий таъсир кўрсатаётгани
асослаб берилган. Тадқиқот натижаларига кўра, озуқа харажатларининг
юқорилиги (160–180 USD/тонна), маҳсулдорликнинг пастлиги (3–4 т/га) ва
рентабелликнинг 15–20% даражада эканлиги асосий муаммолар сифатида
аниқланган. Шу билан бирга, галофит ўсимликларга асосланган озуқа тизимини
жорий қилиш, ротацион яйлов бошқаруви, рақамли технологиялар ва
интеграциялашган фермерлик моделлари орқали маҳсулдорликни 2–3 баробарга
ошириш ва рентабелликни 50–65% гача кўтариш мумкинлиги исботланган.
Мақолада қорамолчиликни барқарор ривожлантириш учун иқтисодий, ташкилий
ва технологик чора-тадбирлар комплекси таклиф этилган.
References
Фойдаланилган адабиётлар
1. World Bank. Climate-smart agriculture and livestock development in Central Asia.
– Washington, DC, 2023.
2. United Nations Development Programme (UNDP). Enhancing resilience of rural
communities in the Aral Sea region. – Tashkent, 2022.
3. Toderich, K., Shuyskaya, E., Rajabov, T. et al. Halophytes of the Aralkum saline
desert and adjacent territories: adaptation and utilization. – Springer, 2021.
4. Mirzabaev, A., Goedecke, J., Dubovyk, O. Economics of land degradation in
Central Asia. – Bonn: ZEF, 2016.
5. Devendra, C. Sustainable livestock production systems in developing countries. –
Asian-Australasian Journal of Animal Sciences, 2019.
6. Herrero, M., Thornton, P.K. Livestock and global change: emerging issues for
sustainable development. – Proceedings of the National Academy of Sciences,
2013.
7. Ernazarov, D. A. (2024). The Effect of 10% Blood Herb (Chistotel)(Chelidoii
Herba) Ointment and 10% Aloe Extract Ointment on the Inflammation Process.
In International Congress on Biological, Physical And Chemical Studies
(ITALY) (Vol. 5, pp. 69-73).
8. Хакимов З., Уринов У., Саидова М., Нарманов О., Эрназаров Д., Ходжаева
З., ... и Очилов Ю. (2025). Биоразнообразие насекомых в Узбекистане: от
обширных степей до берегов Каспия – краеугольный камень евразийских
экосистем. Каспийский журнал экологических наук , 23 (4), 1101-1105.
9. Рузимов, В. У., & Эрназаров, Д. А. (2025). ҚОРАМОЛЛАРГА МУЛТИВИТ+
МИНЕРАЛЛАР ВА БОДИФОРС ПРЕПАРАТИ ҚЎЛЛАГАНДА УЛАР
ҚОНИНИНГ МОРФОЛОГИК КЎРСАТКИЧЛАРИ. Research Focus, 4(11),
412-418.
10. Эрназаров Д.А. и Ниёзов Х.Б. (2025). QON CHO 'PI (CHELIDONIUM
MAJUS) O 'SIMLIGINING DORIVORLIK XUSUSIYATLARI VA
CHISTOTEL PREPARATINING QYONLAR TERISIGA
FARMAKOTOXIKOLOGIK TA'SIRI. Research Focus , 4 (11), 354–358.
11. Ниязов Х., Эрназаров Д., Авезимбетов С., Реджепбаев Дж. С. и Шакилов У.
(2025). Различные методы лечения искусственного гнойно-некротического
процесса у кроликов. В BIO Web of Conferences (том 181, стр. 01007). ЭДП
наук.
12. Шакилов У., Еримов С. и Октамов А. (2024). ГАСТРОФИЛЕЗ КЕСЕЛЛИГИ
QOZٴAWTIWSHILARINA ANTIGELMINT DÁRI ÓNIMLERI TÁSIRI: https://doi. org/10.5281/zenodo. 14220032. Международная научно-
практическая конференция, 1(1), 84-88 .
13. Даулетбаев, Н., и Шакилов, У. (2024). Изменения в постнатальном
онтогенезе индеек. ResearchJet Journal of Analysis and Inventions , 5 (4), 1-4.
14. Федотов, Д. Н., Комилжонов, С. К., & Кучинский, М. П. (2019). Структурно-
функциональная характеристика яичников у крупного рогатого скота при
применении витаминно-минерального препарата «Антимиопатик».
15. КОМИЛЖОНОВ, С. ВЕТЕРИНАРНАЯ МЕДИЦИНА В XXI ВЕКЕ: РОЛЬ
БИОТЕХНОЛОГИЙ И ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ. Витебская
государственная академия ветеринарной медицины, Витебск
КОНФЕРЕНЦИЯ: ВЕТЕРИНАРНАЯ МЕДИЦИНА В XXI ВЕКЕ: РОЛЬ
БИОТЕХНОЛОГИЙ И ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ Витебск-Самарканд,
30 января 2025 года Организаторы: Витебская государственная академия
ветеринарной медицины, Витебск.
16. Досумбетович, А.С., и Кутлимуратович, С.А. Эффективные методы лечения
скрытого хронического эндометрита у крупного рогатого скота в
Каракалпакстане. Академия Глоб , 2 (05), 240-244.
17. Dauletbaev, N. P. (2024). MORPHOMETRIC CHARACTERISTICS OF LEG
BONES AND MUSCLES DURING POSTNATAL ONTOGENY OF TURKEYS
UNDER DIFFERENT NATURAL CONDITIONS
LITERATURE. DEVELOPMENT.