CENTAUREA IBERICA L O‘SIMLIGINING MORFOLOGIK XUSUSIYATLARI VA TARQALISHI
Keywords:
Kalit so‘zlar: centaurea iberica L, ko‘ztikan, flora, ksenofit, flavonoid, saponin.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada dorivor o‘simliklarning inson hayotidagi
o‘rni, ularning tarixiy va zamonaviy tibbiyotdagi ahamiyati yoritilgan. Xususan,
O‘zbekiston florasida keng tarqalgan dorivor o‘simliklar, ularning biologik
xususiyatlari va ulardan oqilona foydalanish masalalari tahlil qilingan. Tadqiqot
obyekti sifatida Asteraceae oilasiga mansub Centaurea iberica o‘simligi tanlanib, uning
morfologik tuzilishi, ekologik moslashuvchanligi, tarqalish areali hamda xalq
tabobatidagi qo‘llanilishi ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, mazkur o‘simlikning biologik
faol moddalarga boyligi va istiqbolli dorivor manba sifatidagi ahamiyati asoslab
berilgan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Nukus-farm”, “Zomin-farm”, “Kosonsoy-
farm”, “Sirdaryo farm”, “Boysun-farm” va “Parkent-farm” erkin iqtisodiy
zonalarini tashkil etish to‘g‘risida: PF-5032-son Farmon, 2017-yil 3-may. –
Toshkent, 2017.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Respublika farmatsevtika sanoatini jadal
rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”:
PQ-2911-son Qaror, 2017-yil 20-aprel. – Toshkent, 2017.
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Yovvoyi holda o‘suvchi dorivor
o‘simliklarni muhofaza qilish, madaniy holda yetishtirish, qayta ishlash va
mavjud resurslardan oqilona foydalanish chora-tadbirlari to‘g‘risida”: Qaror. –
Toshkent, 2020.
4. Ibragimov A.Y. O‘zbekiston florasining boyligi va xilma-xilligi. Dorivor
o‘simliklar resursshunosligi: tushuncha va vazifalari. – Toshkent, 2014.
5. Gitun T.V., Kiselenko T.E. Kratkaya ensiklopediya lekarstvennyx rasteniy. –
Rostov-na-Donu: Feniks, 2005. – B. 205–207.
6. Davidenkov V.V. Mexanizmy deystviya i istoriya primeneniya v gomeopatii
lekarstvennyx rasteniy, obladayushchix protivovospalitelnymi i
ranozazhivlyayushchimi svoystvami (na primere preparata Traumeel ad us. vet.)
// Veterinarnaya patologiya. – 2003. – №4. – B. 14–24.
7. Belenovskaya L.M., Budantsev A.L. Produkty vtorichnogo metabolizma
Hypericum perforatum L. i ix biologicheskaya aktivnost // Rastitelnye resursy. –
2004. – T. 40. – Vyp. 3. – B. 131–153.
8. Sheina N.Yu. Osobennosti vliyaniya fitonsidov nekotoryx dikorastushchix
rasteniy na organizm cheloveka (Orenburg viloyati misolida) // Vestnik OGU. –
2008. – №6. – B. 157–160.
9. Iskandarova Sh.F., Djabbarov N.A., Raximova Sh., Abduhalilova N.S. Teshik
dalachoy ekstrakti asosida biologik faol qo‘shimcha texnologiyasini ishlab
chiqish // Farmatsevtika jurnali. – Toshkent, 2017. – №1. – B. 94.
10. Komilov X.M. Farmakognoziya fani bo‘yicha ma’ruzalar matni: uslubiy
qo‘llanma. – Toshkent, 2012. – B. 183–184.
11. Soelberg J., Jørgensen L., Jäger A.K. Hyperforin accumulates in the translucent
glands of Hypericum perforatum // Annals of Botany. – 2007. – Vol. 99.
