BANKLARDA ICHKI NAZORAT TIZIMINI RAQAMLASHTIRISH VA KIBERXAVFSIZLIKNI TA’MINLASH
Keywords:
Kalit so‘zlar: Naqdsiz hisob-kitoblar, FinTech, raqamli iqtisodiyot, mobil to‘lovlar, internet-banking, elektron hamyon, blokcheyn, raqamli bank, to‘lov tizimlari, moliyaviy texnologiyalar, moliyaviy inklyuziya, elektron to‘lov tizimlari.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada naqdsiz hisob-kitob tizimlarini rivojlantirish
jarayonlari va FinTech texnologiyalarining zamonaviy moliyaviy tizimdagi o‘rni tahlil
qilinadi. Global raqamli iqtisodiyot sharoitida an’anaviy pul muomalasidan elektron
to‘lov tizimlariga o‘tish tendensiyasi tobora kuchayib bormoqda. Maqolada bank
tizimlarida raqamli transformatsiya, mobil to‘lovlar, internet-banking, elektron
hamyonlar va blokcheyn texnologiyalarining amaliy ahamiyati yoritilgan. Shuningdek,
FinTech yechimlarining moliyaviy xizmatlar samaradorligini oshirish, operatsion
xarajatlarni kamaytirish va moliyaviy inklyuziyani kengaytirishdagi roli ko‘rib
chiqiladi. O‘zbekiston sharoitida naqdsiz iqtisodiyotga o‘tish jarayonlari, raqamli bank
xizmatlarining rivojlanishi hamda davlat siyosatining bu yo‘nalishdagi islohotlari tahlil
etiladi. Maqola natijalari shuni ko‘rsatadiki, FinTech texnologiyalarini keng joriy etish
iqtisodiyotning shaffofligini oshiradi, to‘lov tizimlarining tezkorligi va xavfsizligini
ta’minlaydi hamda raqamli iqtisodiyotning barqaror rivojlanishiga xizmat qiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Coase, R. (1937). The Nature of the Firm. Economica, 4(16), 386–405.
2. Williamson, O. E. (1985). The Economic Institutions of Capitalism. Free Press,
New York.
3. Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2016). The evolution of FinTech:
A new post-crisis paradigm. Georgetown Journal of International Law, 47(4),
1271–1319.
4. Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System.
5. Mamatqulov, A. (2021). O‘zbekistonda raqamli bank xizmatlarining
rivojlanishi. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 4, 85–92.
6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (2024). To‘lov tizimlari va raqamli
bank xizmatlari bo‘yicha yillik hisobot. Toshkent.
7. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi (2020). Raqamli iqtisodiyotni
rivojlantirish strategiyasi (2020–2025 yillar). Toshkent.
8. Ismailov, B. (2022). FinTech va moliyaviy texnologiyalar rivoji. Moliyaviy
tahlil jurnali, 2(1), 33–40.
9. Karimov, S. (2023). Naqdsiz to‘lov tizimlarining iqtisodiy samaradorligi. Bank
ishi va moliya, 1(3), 55–63.
10. Rahimov, D. (2021). O‘zbekistonda elektron to‘lov tizimlarining rivojlanishi.
Iqtisodiy taraqqiyot, 5, 70–78.