ISSIQLIK TENGLAMASINI OʻZGARUVCHILARGA AJRATISH USULI

Authors

  • Jo’rayeva Feruza Baxtiyor qizi Author
  • Amirqulova O‘g‘iloy G‘olib qizi Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: issiqlik tenglamasi, o‘zgaruvchilarni ajratish usuli, Furye usuli,eigenvalue, issiqlik o‘tkazuvchanlik, chegara shartlari, eigenvalue, superpozitsiya, matematik fizika.

Abstract

Anotatsiya: Maqola issiqlik tenglamasini (issiqlik o‘tkazuvchanlik tenglamasi) 
o‘zgaruvchilarga ajratish usuli (Furye usuli yoki separation of variables) yordamida 
yechishga bag‘ishlangan. Ushbu usul bir o‘lchovli va ko‘p o‘lchovli issiqlik tarqalish 
masalalarini, shu jumladan chegaraviy va boshlang‘ich shartlarni hisobga olgan holda, 
analitik yechish imkonini beradi. Maqolada usulning nazariy asoslari, o‘zgaruvchilarni 
ajratish jarayoni, oddiy differensial tenglamalarga olib kelish, eigenvalue muammolari 
va umumiy yechimni superpozitsiya orqali qurish bosqichma-bosqich ko‘rib chiqiladi. 
Amaliy misollar (masalan, cheklangan sterjen yoki plastina uchun) va natijalarning 
fizik  ma’nosi  tahlil  qilinadi.  Ushbu  yondashuv  matematik  fizika,  muhandislik  va 
issiqlik texnikasi sohasidagi muammolarni hal etishda muhim ahamiyatga ega. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar :

1. Тихонов А. Н., Самарский А. А. Уравнения математической физики. — М.:

Наука, 2004. (Matematik fizika bo‘yicha dunyo miqyosidagi eng asosiy

darsliklardan biri).

2. Владимиров В. С. Уравнения математической физики. — М.: Наука, 1988.

(Nazariy jihatdan chuqurlashtirilgan kurs).

3. Salohiddinov M. S. Matematik fizika tenglamalari. — Toshkent: O‘zbekiston,

2002. (O‘zbek tilidagi eng mukammal va tizimli darslik).

4. Farlow S. J. Partial Differential Equations for Scientists and Engineers. — Dover

Publications, 1993. (Amaliyotchilar uchun sodda va tushunarli tilda yozilgan xorijiy

adabiyot).

5. Polyanin A. D. Handbook of Linear Partial Differential Equations for Engineers

and Scientists. — Chapman & Hall/CRC, 2002. (Muhandislar uchun amaliy

yechimlar va jadvallar to‘plami).

6. Budak B. M., Samarskiy A. A., Tixonov A. N. Sbornik zadach po

matematicheskoy fizike. — M.: Fizmatlit, 2003. (Amaliy misollar va Furye usulini

qo‘llashga doir masalalar to‘plami).

Published

2026-05-04

How to Cite

Jo’rayeva Feruza Baxtiyor qizi, & Amirqulova O‘g‘iloy G‘olib qizi. (2026). ISSIQLIK TENGLAMASINI OʻZGARUVCHILARGA AJRATISH USULI . TADQIQOTLAR, 85(3), 136-141. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/27771