RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA STRATEGIK MOSLASHUVCHANLIK
Keywords:
Kalit so‘zlar: Raqamli transformatsiya, strategik moslashuvchanlik, raqamli iqtisodiyot, strategik sezgirlik, biznes-adaptatsiya, resurslar mobilligi, raqobatbardoshlik, innovatsion boshqaruv, qaror qabul qilish optimallashuvi.Abstract
Zamonaviy iqtisodiyotda raqamli texnologiyalarning shiddatli kirib kelishi an’anaviy strategik rejalashtirish modellarini qayta ko‘rib chiqishni taqozo etmoqda. Bozor konyunkturasining tez o‘zgarishi sharoitida korxonalarning omon qolishi ularning nafaqat resurslariga, balki strategik moslashuvchanlik darajasiga bog‘liq bo‘lib qolmoqda. Tadqiqot jarayonida tizimli tahlil, qiyosiy tahlil va mantiqiy umumlashtirish metodlaridan foydalanildi. Raqamli transformatsiyaning biznes jarayonlariga ta’siri xorijiy va mahalliy olimlarning nazariy qarashlari hamda statistik ma’lumotlarni o‘rganish orqali tahlil qilindi. Tadqiqot natijasida raqamli transformatsiya sharoitida strategik moslashuvchanlikning uchta asosiy komponenti: strategik sezgirlik, resurslarning mobilligi va jamoaviy sodiqlik o‘rtasidagi bog‘liqlik aniqlandi. Raqamli texnologiyalar qaror qabul qilish vaqtini o‘rtacha 30-40% ga qisqartirishi va xavf-xatarlarni prognoz qilish aniqligini oshirishi asoslab berildi. Strategik moslashuvchanlik korxonalar uchun shunchaki vaqtinchalik chora emas, balki raqamli ekotizimda barqaror raqobatbardoshlikni ta’minlovchi doimiy mexanizm bo‘lishi lozimligi isbotlandi. Olingan natijalar yuqori noaniqlik sharoitida faoliyat yuritayotgan kompaniyalar boshqaruv tizimini optimallashtirishda qo‘llanilishi mumkin.
References
1. Doz, Y. L., & Kosonen, M. (2010). Fast Strategy: How Strategic Agility Will Help You Stay Ahead of the Game. Wharton School Publishing.
2. Teece, D. J. (2014). The Foundations of Enterprise Performance: Dynamic Capabilities and (Strategic) Management in (Global) Business Contexts. Strategic Management Journal, 35(13), 1322–1342.
3. Westerman, G., Bonnet, D., & McAfee, A. (2014). Leading Digital: Turning Technology into Business Transformation. Harvard Business Review Press.
4. Warner, K. S., & Wäger, M. (2019). Building dynamic capabilities for digital transformation: An ongoing process of strategic renewal. Long Range Planning, 52(3), 326–349.
5. Gulyamov, S. S. va boshqalar. (2019). Raqamli iqtisodiyotda blokcheyn texnologiyalari. T.: "Iqtisod-Moliya".
6. Begalov, B. A., & Jukovskaya, I. E. (2020). Raqamli iqtisodiyot: rivojlanish tendensiyalari va xususiyatlari. T.: "Fan va texnologiya".
7. McKinsey & Company. (2023). The State of Organizations 2023: Ten shifts transforming organizations. Global Report.
8. Appelbaum, S. H., et al. (2017). Organizational agility: the road to development. Industrial and Commercial Training, 49(2), 69–74.
9. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktyabrdagi "Raqamli O‘zbekiston — 2030" strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi PF-6079-son Farmoni.
10. Gartner Glossary. (2024). Digital Transformation and Strategic Agility Concepts. [Online Resource].
