TALABALAR O‘QUV MOTIVATSIYASINI OSHIRISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: o‘quv motivatsiyasi, pedagogik mexanizmlar, ichki motivatsiya, tashqi motivatsiya, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, formativ baholash, refleksiya, interaktiv metodlar, o‘quv faolligi, ta’lim samaradorligi, pedagogik yondashuv, motivatsiyani oshirish, o‘quv jarayoni, ta’lim psixologiyasiAbstract
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada talabalar o‘quv motivatsiyasini oshirishning pedagogik
mexanizmlari nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot zamonaviy pedagogika va
ta’lim psixologiyasi sohasidagi ilmiy adabiyotlar hamda mavjud maqolalar asosida olib
borilgan. Maqolada o‘quv motivatsiyasining mohiyati, uning ichki va tashqi turlari
hamda ularning o‘quv jarayoniga ta’siri yoritib beriladi.
Nazariy manbalar tahlili shuni ko‘rsatadiki, ichki motivatsiya talabalar
faoliyatining barqarorligi va chuqur o‘zlashtirish darajasini ta’minlaydi, tashqi
motivatsiya esa qisqa muddatli natijalarga xizmat qiladi. Shuningdek, motivatsiya
darajasi talabalarning qiziqishi, o‘zini baholashi va ta’lim jarayonidagi faolligi bilan
bevosita bog‘liq ekani aniqlangan.
Maqolada motivatsiyani oshirishga xizmat qiluvchi asosiy pedagogik
mexanizmlar-shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv, formativ baholash, samarali feedback,
interaktiv metodlar hamda ijobiy o‘quv muhitini yaratish kabi omillar tizimli ravishda
umumlashtiriladi. Shuningdek, o‘qituvchi tomonidan talabalarning avtonomiyasi,
kompetensiyasi va ijtimoiy aloqalarini qo‘llab-quvvatlash motivatsiyaning oshishiga
muhim ta’sir ko‘rsatishi ilmiy manbalar asosida asoslab beriladi.
References
Adabiyotlar ro‘yxati:
1. Deci E. L., Ryan R. M. The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs
and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 2000, pp. 227–
268.
2. Ryan R. M., Deci E. L. Self-Determination Theory: Basic Psychological Needs
in Motivation, Development, and Wellness. Guilford Press, 2017, pp. 1–756.
3. Schunk D. H., Pintrich P. R., Meece J. L. Motivation in Education: Theory,
Research, and Applications. Pearson, 2014, pp. 1–496.
4. Hattie J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to
Achievement. Routledge, 2009, pp. 1–382.
5. Black P., Wiliam D. Assessment and Classroom Learning. Assessment in
Education, 1998, Vol. 5(1), pp. 7–74.
6. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological
Processes. Harvard University Press, 1978, pp. 1–176.
7. Biggs J., Tang C. Teaching for Quality Learning at University. Open University
Press, 2011, pp. 1–389.
8. Pintrich P. R. A motivational science perspective on the role of student
motivation in learning and teaching contexts. Journal of Educational
Psychology, 2003, Vol. 95(4), pp. 667–686.
9. Bruner J. The Culture of Education. Harvard University Press, 1996, pp. 1–224.
10. UNESCO Reimagining our futures together: A new social contract for
education. UNESCO Publishing, 2021, pp. 1–150.