TALABALAR O‘QUV MOTIVATSIYASINI OSHIRISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARI

Authors

  • Jumanov A. Author
  • Jaloliddinova U Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: o‘quv motivatsiyasi, pedagogik mexanizmlar, ichki motivatsiya, tashqi motivatsiya, shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim, formativ baholash, refleksiya, interaktiv metodlar, o‘quv faolligi, ta’lim samaradorligi, pedagogik yondashuv, motivatsiyani oshirish, o‘quv jarayoni, ta’lim psixologiyasi

Abstract

 
ANNOTATSIYA 
Ushbu  maqolada  talabalar  o‘quv  motivatsiyasini  oshirishning  pedagogik 
mexanizmlari  nazariy  jihatdan  tahlil  qilinadi.  Tadqiqot  zamonaviy  pedagogika  va 
ta’lim psixologiyasi sohasidagi ilmiy adabiyotlar hamda mavjud maqolalar asosida olib 
borilgan.  Maqolada o‘quv  motivatsiyasining  mohiyati, uning ichki va  tashqi turlari 
hamda ularning o‘quv jarayoniga ta’siri yoritib beriladi. 
Nazariy  manbalar  tahlili  shuni  ko‘rsatadiki,  ichki  motivatsiya  talabalar 
faoliyatining  barqarorligi  va  chuqur  o‘zlashtirish  darajasini  ta’minlaydi,  tashqi 
motivatsiya  esa  qisqa  muddatli  natijalarga  xizmat  qiladi.  Shuningdek,  motivatsiya 
darajasi talabalarning qiziqishi, o‘zini baholashi va ta’lim jarayonidagi faolligi bilan 
bevosita bog‘liq ekani aniqlangan. 
Maqolada  motivatsiyani  oshirishga  xizmat  qiluvchi  asosiy  pedagogik 
mexanizmlar-shaxsga yo‘naltirilgan yondashuv, formativ baholash, samarali feedback, 
interaktiv metodlar hamda ijobiy o‘quv muhitini yaratish kabi omillar tizimli ravishda 
umumlashtiriladi.  Shuningdek,  o‘qituvchi  tomonidan  talabalarning  avtonomiyasi, 
kompetensiyasi va ijtimoiy aloqalarini qo‘llab-quvvatlash motivatsiyaning oshishiga 
muhim ta’sir ko‘rsatishi ilmiy manbalar asosida asoslab beriladi.  

References

Adabiyotlar ro‘yxati:

1. Deci E. L., Ryan R. M. The “what” and “why” of goal pursuits: Human needs

and the self-determination of behavior. Psychological Inquiry, 2000, pp. 227–

268.

2. Ryan R. M., Deci E. L. Self-Determination Theory: Basic Psychological Needs

in Motivation, Development, and Wellness. Guilford Press, 2017, pp. 1–756.

3. Schunk D. H., Pintrich P. R., Meece J. L. Motivation in Education: Theory,

Research, and Applications. Pearson, 2014, pp. 1–496.

4. Hattie J. Visible Learning: A Synthesis of Over 800 Meta-Analyses Relating to

Achievement. Routledge, 2009, pp. 1–382.

5. Black P., Wiliam D. Assessment and Classroom Learning. Assessment in

Education, 1998, Vol. 5(1), pp. 7–74.

6. Vygotsky L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological

Processes. Harvard University Press, 1978, pp. 1–176.

7. Biggs J., Tang C. Teaching for Quality Learning at University. Open University

Press, 2011, pp. 1–389.

8. Pintrich P. R. A motivational science perspective on the role of student

motivation in learning and teaching contexts. Journal of Educational

Psychology, 2003, Vol. 95(4), pp. 667–686.

9. Bruner J. The Culture of Education. Harvard University Press, 1996, pp. 1–224.

10. UNESCO Reimagining our futures together: A new social contract for

education. UNESCO Publishing, 2021, pp. 1–150.

Published

2026-05-07

How to Cite

Jumanov A., & Jaloliddinova U. (2026). TALABALAR O‘QUV MOTIVATSIYASINI OSHIRISHNING PEDAGOGIK MEXANIZMLARI . TADQIQOTLAR, 85(5), 187-193. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/28672