KO‘PRIKLARNI SAQLASH VA TA'MIRLASH STRATEGIYALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Profilaktik texnik xizmat, oldindan bashorat qilish, tuzatuvchi xizmAbstract
Annotatsiya. Ko'priklar transport xarakatida muhim rol o'ynaydi, chunki ular
ulanishni ta'minlab, iqtisodiy rivojlanishga imkon beradi. Vaqt o'tishi bilan turli atrof-
muhit omillariga ta'sir, materiallarning eskirishi va transport oqimi ko'payishi bilan
birgalikda tarkibiy tanazzulga olib keladi. Samarali ko'prik texnik xizmati va ta'mirlash
usullari xavfsizlikni saqlab qolish, xizmat muddatini uzaytirish va hayot sikli
xarajatlarini boshqarish uchun muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada profilaktik,
tuzatuvchi va bashoratli texnik xizmat kabi turli texnik xizmat ko'rsatish yondashuvlari
ko'rib chiqiladi. "Profilaktik" texnik xizmat muntazam oldini oluvchi tekshirish,
tozalash va rejalashtirilgan kichik ta'mirlashlarni o'z ichiga oladi. Yoriqlar va ehtiyot
qismlar kabi kichik zararlarni maqsadli ta'mirlash "Tuzatuvchi" texnik xizmatning bir
qismi hisoblanadi, nosozliklarni bashorat qilish va sensorlar kabi eng so'nggi
texnologiyalardan foydalanib o'z vaqtida rejalashtirilgan ta'mirlashlar amalga oshirish
esa "Bashoratli" texnik xizmat deb ataladi. O'z-o'zini davolovchi beton, tolali
mustahkamlangan polimerlar, avtomatlashtirilgan ta'mirlash tizimlari va boshqa ilg'or
materiallar va usullardan foydalanish uzoq muddatlilikni oshirish va ta'mirlash
ehtiyojlarini kamaytirish maqsadiga xizmat qiladi. Ko'prik Boshqarish Tizimi (KBT)
orqali tizimli ustuvorlashtirish va resurslarni taqsimlash ham muhokama qilinadi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. SHNQ 2.05.03-22 “Ko‘priklar va quvurlar” Toshkent, 2022.
2. SHNQ 1.05.01-19 “Qurilishda axborot modellashtirish. Ishlab chiqarish va
texnik bo‘limlar tomonidan ishlarni tashkil etish qoidalari” Toshkent, 2019.
3. SHNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik
malumotlar” Toshkent, 2022.
4. SHNQ 3.06.07-23 “Ko‘priklar va quvurlar. Tekshirish, sinash va diagnostika
qilish qoidalari” Toshkent, 2023.
5. IQN 179-2023 “Ko‘priklar va yo‘l o‘tkazgichlarning texnik holatini baholashda
zilzilabardoshlik talablari” Toshkent, 2023.
6. IQN 170-2022 “Monolit sun’iy inshootlar (ko‘priklar va yo‘l o‘tkazgichlar) ga
qurilish va saqlash ishlarini bajarish bo‘yicha yo‘riqnoma” Toshkent, 2022.
7. IQN 137-2021 “Avtomobil yo‘l ko‘priklarini qurish va ta’mirlashda olib
boriladigan qurilish-montaj ishlarini nazorat qilish bo‘yicha yo‘riqnoma” Toshkent,
2021.
8. IQN 124-2017 “Avtomobil yo‘l ko‘priklarining deformatsion choklarini ta’mirlash
va qarov ishlari bo‘yicha yo‘riqnoma” Toshkent, 2017.
9. “Ko‘prikqurilish” AJ arxiv bazasi, Toshkent, 2026.
10. “Avtomobil yo‘llari qo‘mitasi” va “O‘zyo‘lko‘prik klasteri” arxiv bazasi, Toshkent,
2026.
11. “Avtomobil yo‘llari ilmiy tadqiqot instituti” arxiv bazasi, Toshkent, 2026.
12. Iqlimga chidamli yo‘l va ko‘prik infratuzilmasi bo‘yicha ekologik va ijtimoiy
baholash hujjatlari.
13. O‘zbekiston hududlarining iqlim tavsiflari va gidrometeorologik xavf
ko‘rsatkichlari bo‘yicha rasmiy ma’lumotlar.
