MEHNAT MUHOFAZASI TIZIMINI RAQAMLASHTIRISH ORQALI BAXTSIZ HODISALARNI KAMAYTIRISH YO‘LLARI
Keywords:
KALIT SO‘ZLAR: mehnat muhofazasi, raqamlashtirish, baxtsiz hodisalar, sun’iy intellekt, IoT, ishlab chiqarish xavfsizligi, monitoring tizimlari.Abstract
ANNOTATSIYA
Ushbu maqolada mehnat muhofazasi tizimini raqamlashtirish orqali ishlab
chiqarish jarayonlarida baxtsiz hodisalarni kamaytirish yo‘llari ilmiy jihatdan tahlil
qilingan. Zamonaviy raqamli texnologiyalar, jumladan sun’iy intellekt, IoT
qurilmalari, avtomatlashtirilgan monitoring tizimlari va ma’lumotlarni tahlil qilish
vositalarining mehnat xavfsizligini ta’minlashdagi o‘rni yoritilgan. Shuningdek, xavf
omillarini erta aniqlash, real vaqt rejimida nazorat qilish va favqulodda holatlarning
oldini olish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Raqamlashtirishning mehnat muhofazasi
samaradorligini oshirish, inson omili bilan bog‘liq xatoliklarni kamaytirish hamda
ishlab chiqarish muhitida xavfsizlik madaniyatini rivojlantirishdagi ahamiyati asoslab
berilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Gianatti TL (2023) Using AI to Take a Systems Thinking Approach to Ergonomic
Risk Assessments, EHS Magazine, Australia.
2. Doval E, Negulescu O (2024) Benefits and Ethical Vulnerabilities of Artificial
Intelligence, Intech Open.
3. Karl T (2024) Navigating the Impact of AI Replacing Humans in Workplaces,
Educate 360.
4. Somaraju P, Kulkarni SS, Duffy VG, Kanade S (2024) Artificial Intelligence
and Mobile Computing: Role of AI in Ergonomics, Lecture Notes in Computer
Science.
5. Donisi L et al. (2022) Wearable Sensors and Artificial Intelligence for Physical
Ergonomics, Diagnostics (Basel), 12(12): 3048.
6. Benchmark Gensuite (2024) The Power of AI and Computer Vision in
Ergonomic Risk Monitoring.
7. Warrick BL (2024) The Role of Artificial Intelligence in Occupational Safety
and Health Practices, USF Health.
8. Moore PV (2019) OSH and the Future of Work: Benefits and Risks of Artificial
Intelligence Tools in Workplaces, Springer.
9. Marshall D (2024) Digital Transformation Can Improve Safety Culture,
Occupational Health & Safety.
10. Pavelko J (2024) Workplace Safety: The Role of AI and IoT, OHS Online.
11. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi (2022-yil tahriri).
12. “Mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi Qonun, O‘zbekiston Respublikasi.
13. O‘zDSt ISO 45001:2018 — Mehnat xavfsizligi va sog‘liqni saqlash menejment
tizimlari.
14. O‘zbekiston Respublikasi Bandlik va mehnat munosabatlari vazirligi
materiallari.
15. Ergonomika va mehnat xavfsizligi bo‘yicha o‘quv-uslubiy qo‘llanmalar
(O‘zbekiston oliy ta’lim muassasalari).