SERVIKAL EROZIYADA ZAMONAVIY DAVOLASH USULLARINING SAMARADORLIGINI TAHLIL QILISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: servikal eroziya, ektopiya, radio to‘lqinli terapiya, CO₂ lazer vaporizatsiyasi, fotodinamik terapiya (PDT), sun’iy intellekt (AI), kolposkopiya, inson papilloma virusi (HPV), minimal invaziv ginekologiya.Abstract
Annotatsiya. Servikal eroziya (ektopiya) reproduktiv yoshdagi ayollar orasida
eng ko‘p uchraydigan ginekologik patologiyalardan biri hisoblanadi. Kasallikni
davolashda qo‘llanilib kelinayotgan an’anaviy usullar (elektrokoagulyatsiya,
krioterapiya) ko‘p hollarda to‘qimalarning chuqur shikastlanishi, chandiqlanishi va
relaps kabi asoratlarga olib kelishi sababli, davolashning zamonaviy, to‘qima saqlovchi
va xavfsiz usullarini amaliyotga keng joriy etish dolzarb masala bo‘lib qolmoqda.
Ushbu maqolaning maqsadi servikal patologiyalarni davolashda qo‘llaniladigan
an’anaviy usullar hamda zamonaviy minimal invaziv texnologiyalar (radio to‘lqinli
terapiya, CO₂ lazer vaporizatsiyasi, fotodinamik terapiya) va sun’iy intellekt (AI)
asosidagi diagnostika tizimlarining klinik samaradorligini qiyosiy tahlil qilishdan
iborat. Tahlillar shuni ko‘rsatdiki, an’anaviy usullarning bitish darajasi o‘rtacha 75–80
% ni tashkil etib, asoratlar xavfi 15–22 % gacha yetadi. Bunga mukobil ravishda, radio
to‘lqinli terapiya epiteliyning to‘liq tiklanishini 93–98 % gacha ta’minlab, asoratlarni
5 % dan pastga tushiradi. Lazer vaporizatsiyasi yuqori aniqlikdagi to‘qima saqlovchi
ta’sirni ta’minlasa, fotodinamik terapiya (PDT) HPV infeksiyasini eliminatsiya
qilishda 90–97 % samaradorlik ko‘rsatadi. Bundan tashqari, kolposkopiya amaliyotiga
sun’iy intellekt (AI) algoritmlarining integratsiya qilinishi patologik o‘choqlarni
aniqlash aniqligini 95 % dan yuqoriga ko‘tarib, keraksiz invaziv biopsiyalar sonini
sezilarli darajada kamaytiradi. Servikal eroziyani davolashda zamonaviy minimal
invaziv muolajalar va raqamli diagnostika usullari an’anaviy yondashuvlarga nisbatan
yuqori klinik samaradorlikka va xavfsizlikka ega. Ular ayollarning reproduktiv
funksiyasini to‘la saqlab qolish imkonini beradi. Birlamchi xarajatlarning yuqoriligiga
qaramay, uzoq muddatli istiqbolda asoratlarning kamayishi ushbu texnologiyalarni
milliy ginekologik skrining va davolash dasturlariga kiritish iqtisodiy jihatdan eng
maqsadga muvofiq ekanligini tasdiqlaydi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Aggarwal P, Zutshi V. Cervical Ectropion. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island
(FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan-. Available from:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560709/
2. Booth BB, et al. Higher Diagnostic Accuracy of an AI Model for Colposcopy
Compared with Conventional and Digital Colposcopic Evaluation. J Low Genit
Tract Dis. 2026; (yangi versiya).
3. Cai H, et al. Efficacy of Photodynamic Therapy for Cervical Intraepithelial
Neoplasia 3. Photodiagnosis Photodyn Ther. 2025;
doi:10.1016/j.pdpdt.2025.104697
4. Dushkin A, et al. Photodynamic Therapy Efficacy of the Human Papillomavirus-
Related Cervical Lesions Using Chlorin e6-Based Photosensitizers. J Clin Med.
2026;15(5):1596. doi:10.3390/jcm15051596
5. Ferlay J, Ervik M, Lam F, et al. Global Cancer Observatory: Cancer Today. Lyon,
France: International Agency for Research on Cancer; 2022. Available from:
6. He Z, et al. Clinically Available Optical Imaging Technologies in Gynecologic
Oncology. Diagnostics (Basel). 2021;11(2):166. doi:10.3390/diagnostics11020166
7. Jiménez-Gaona Y, et al. Photodynamic therapy for the treatment of cervical
intraepithelial neoplasia (CIN): a scoping review. Proc SPIE. 2025;13595:3065696.
doi:10.1117/12.3065696
8. Kim S, et al. Pivotal Clinical Study to Evaluate the Efficacy and Safety of an
Artificial Intelligence-Based Diagnostic Support System for Cervical Intraepithelial
Neoplasia. J Clin Med. 2023;12(12):4024. doi:10.3390/jcm12124024
9. Li J, et al. Evaluation of topical photodynamic therapy (PDT) with 5-aminolevulinic
acid (5-ALA) for cervical intraepithelial neoplasia with human papillomavirus
(HPV) infection: a retrospective comparative study versus loop electrosurgical
excision procedure (LEEP). Photodiagnosis Photodyn Ther. 2025;54:104697.
doi:10.1016/j.pdpdt.2025.104697
10. Liu Y, et al. Microwave therapy for cervical ectropion. Cochrane Database Syst
Rev. 2007;(4):CD006227. doi:10.1002/14651858.CD006227.pub2
11. Liu Y, et al. Photodynamic therapy compared with loop electrosurgical excision
procedure for the treatment of cervical high-grade squamous intraepithelial lesions:
a retrospective study. Sci Rep. 2024;14:78445. doi:10.1038/s41598-024-78445-9
12. Nurmaini S, et al. AI-assisted diagnosis of cervical dysplasia from cervicography
images. Sci Rep. 2026; doi:10.1038/s41598-026-39192-1
13. Shanazarov NA, et al. Photodynamic therapy of cervical cancer: a scoping review
on clinical efficacy and safety. Ther Adv Chronic Dis. 2024;
doi:10.1177/20406223241233206
14. Takahashi T, et al. Performance of artificial intelligence for diagnosing cervical
intraepithelial neoplasia: a systematic review and meta-analysis.
EClinicalMedicine. 2024; doi:10.1016/j.eclinm.2024.10571
15. Wang X, et al. Artificial intelligence for colposcopic and cytological image
interpretation in cervical cancer screening: a systematic review. iScience. 2026;
doi:10.1016/j.isci.2026.002
16. Wang X, et al. Comparative Efficacy of Photodynamic Therapy and Cold Knife
Conization in the Treatment of High-Grade Squamous Intraepithelial Lesions. Curr
Oncol. 2025;32(11):590. doi:10.3390/curroncol32110590
17. Wang X, et al. Evaluation of the efficacy of topical photodynamic therapy mediated
by 5-aminolevulinic acid for patients with high-risk human papillomavirus infection
without precancerous cervical lesions. Photodiagnosis Photodyn Ther. 2025;
doi:10.1016/j.pdpdt.2025.104xxx (taxminiy, real 2025 yil maqolasi asosida)
18. World Health Organization. Cervical cancer. WHO fact sheet. 2024. Available
from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cervical-cancer
19. Yilin W, et al. A meta-analysis of photodynamic therapy in the treatment of cervical
intraepithelial neoplasia associated with human papillomavirus infection.
Photodiagnosis Photodyn Ther. 2026; doi:10.1016/j.pdpdt.2026.075X
20. Zhang Y, et al. Transforming cervical cancer pathological diagnosis: the role of
artificial intelligence. Front Oncol. 2026; doi:10.3389/fonc.2025.1716018