5–8-SINF O‘QUVCHILARIDA INTELLEKTNI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK MEXANIZMLARI VA PEDAGOGIK STRATEGIYALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Intellekt, kognitiv rivojlanish, o‘smirlik davri, mantiqiy tafakkur, kreativlik, aqliy operatsiyalar, korreksiya, motivatsiya, psixologik trening, intellektual salohiyat.Abstract
Mazkur maqolada 5–8-sinf o‘quvchilarining intellektual salohiyatini
oshirishning nazariy va amaliy masalalari kompleks ravishda tahlil qilingan. O‘smirlik
davriga o‘tish bosqichida bo‘lgan ushbu yoshdagi bolalarning kognitiv rivojlanish
xususiyatlari va tafakkur operatsiyalari batafsil yoritilgan. Maqolada intellekt
tushunchasiga nafaqat aqliy koeffitsiyent (IQ), balki kreativlik va mantiqiy xulosalash
qobiliyati sifatida ham yondashilgan. Tadqiqot davomida o‘quvchilarning mavhum-
mantiqiy tafakkurini shakllantirishda maktab psixologining o‘rni va ahamiyati
ko‘rsatib berilgan. Andijon tumani 32-maktab misolida o‘quvchilarning intellektual
faolligini oshirishga xizmat qiluvchi metodik yondashuvlar bayon etilgan. Intellektni
rivojlantirishda irsiy omillar bilan bir qatorda ijtimoiy muhit va ta’lim
texnologiyalarining o‘zaro ta’siri ilmiy asoslangan. Shuningdek, o‘quvchilarda diqqat,
xotira va nutq madaniyatini yuksaltirish orqali aqliy salohiyatni korreksiya qilish
usullari taklif etilgan. Xulosa qismida o‘smir yoshdagi o‘quvchilarning intellektual
qobiliyatlarini realizatsiya qilishga qaratilgan amaliy tavsiyalar va xulosalar
shakllantirilgan.
References
Foydalanilgan Adabiyotlar
1. Mirziyoyev Sh.M. "Yangi O‘zbekiston ta’lim tizimini rivojlantirish bo‘yicha
ustuvor yo‘nalishlar". – Toshkent, 2022.
2. Piaje J. "Psixologiya intellekta". – Piter, 2003. (Rus tilidan tarjima).
3. G‘oziyev E.G‘. "Tafakkur psixologiyasi". – Toshkent: "O‘qituvchi", 1990.
4. Vygotskiy L.S. "Mishleniye i rech". – Moskva: Labirint, 1999.
5. Shoumarov G‘.B. "Yosh va pedagogik psixologiya". – Toshkent, 2014.
6. Baratov Sh.R. "Maktab psixologik xizmati: nazariya va amaliyot". – Buxoro,
2012.
