9-11-SINF O‘QUVCHILARINI KASBGA YO‘NALTIRISHNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK ASOSLARI: ZAMONAVIY YONDASHUVLAR VA STRATEGIYALAR
Keywords:
Kalit so‘zlar: Kasbga yo‘naltirish, kasbiy o‘z-o‘zini anglash, motivatsiya, mehnat bozori, psixologik tashxis, 9-11-sinf o‘quvchilari, kasbiy mahorat, ijtimoiy moslashuv, testlash metodikalari, raqamli iqtisodiyot.Abstract
Annotatsiya
Mazkur maqolada 9-11-sinf o‘quvchilarining kasbiy o‘z-o‘zini anglashi va
ularni to‘g‘ri kasbga yo‘naltirishning nazariy-amaliy masalalari kompleks tahlil
qilingan. Bugungi kunda global mehnat bozorining shiddat bilan o‘zgarishi yuqori sinf
bitiruvchilari oldida to‘g‘ri tanlov qilish mas’uliyatini yanada oshirmoqda. Tadqiqot
davomida o‘smirlik va ilk yoshlik davrining psixofiziologik xususiyatlari hamda
ularning kasb tanlash qaroriga ta’siri ilmiy asoslab berildi. Muallif tomonidan
E.Klimov, J.Holland kabi olimlarning klassik nazariyalari bugungi kunning zamonaviy
talablari va raqamli iqtisodiyot sharoiti bilan bog‘langan holda o‘rganilgan. Maqolada
o‘quvchilarning kasbiy moyilliklarini aniqlashda qo‘llaniladigan innovatsion
psixodiagnostik metodikalar va ularning samaradorligi yoritilgan. Shuningdek, oila,
maktab va ijtimoiy muhitning o‘quvchi motivatsiyasiga ko‘rsatadigan o‘zaro ta’sir
mexanizmlari tahlil ob’ektiga aylantirilgan. Zamonaviy kasbga yo‘naltirish tizimida
"Soft skills" (yumshoq ko‘nikmalar) va emotsional intellektning o‘rni alohida urg‘u
bilan ko‘rsatib o‘tildi. Maqola so‘ngida umumta’lim maktablarida kasbga yo‘naltirish
ishlarini takomillashtirish va bitiruvchilarning ijtimoiy moslashuvini ta’minlash
bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Mirziyoyev Sh.M. "Yangi O‘zbekiston strategiyasi". - Toshkent: "O‘zbekiston",
2021.
2. G‘oziyev E.G‘. "Yosh davrlari psixologiyasi". - Toshkent: "O‘qituvchi", 2004.
3. Klimov Ye.A. "Psixologiya professionalnogo samoopredeleniya". - Moskva:
Akademiya, 2010.
4. Nishonova Z.T. "Kasb-hunarga yo‘naltirish psixologiyasi". - Toshkent, 2015.
5. Holland J.L. "Making Vocational Choices: A Theory of Vocational Personalities
and Work Environments". - Odessa, FL: PAR, 1997.
6. Bojovich L.I. "Problemi formirovaniya lichnosti". - Moskva: MPSI, 2001.
7. Baratov Sh.R. "O‘quvchi shaxsini o‘rganish usullari". - Toshkent, 2004.
8. Shcherbatix Yu.V. "Psixologiya uspexa". - Moskva: Eksmo, 2011.
