NKMK ISHCHILARIDA KASB KASALLIKLARI XAVFINI BAHOLASH VA INNOVATSION PROFILAKTIKA USULLARINI JORIY ETISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: NKMK, kasb kasalliklari, xavfni baholash, profilaktika, mehnat sharoitlari, chang, shovqin, vibratsiya, pnevmokonioz, konchilar salomatligi, raqamli monitoring, mehnat xavfsizligi.Abstract
Mazkur maqolada Navoiy kon-metallurgiya kombinati (NKMK) korxonalarida
mehnat faoliyatini olib borayotgan ishchilarning ishlab chiqarish muhiti kompleks
tahlil qilinadi hamda kasb kasalliklari rivojlanish xavfi ilmiy asosda baholanadi.
Tadqiqot jarayonida ishlab chiqarish omillari — xususan, sanoat changi, yuqori
darajadagi shovqin va vibratsiyaning ishchilar organizmiga salbiy ta’siri o‘rganilib,
ularning pnevmokonioz va boshqa kasbiy patologiyalarni yuzaga keltirishdagi roli
aniqlangan. Shu bilan birga, maqolada zararli omillar ta’sirini kamaytirishga
qaratilgan zamonaviy profilaktik chora-tadbirlar, jumladan, ilg‘or individual himoya
vositalaridan foydalanish, mehnat sharoitlarini optimallashtirish hamda raqamli
monitoring tizimlarini joriy etishning samaradorligi tahlil etilgan. Tadqiqot natijalari
asosida kon sanoati korxonalarida ishchilar salomatligini muhofaza qilish, kasb
kasalliklari profilaktikasini takomillashtirish va ishlab chiqarish xavfsizligini
oshirishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
Adabiyotlar ro‘yxati.
1. Абдурахмонов Қ.Х., Тўхтаев Б.Т. Меҳнат муҳофазаси ва саноат хавфсизлиги.
– Тошкент: “Fan va texnologiya”, 2023. – 256 б.
2. Исмоилов Ш.Р., Қодиров А.Н. Кон саноатида меҳнат гигиенаси ва касб
касалликлари. – Тошкент: “Yangi nashr”, 2024. – 312 б.
3. Каримов У.Б., Юсупов Н.К. Саноат корхоналарида касбий хавфларни баҳолаш
усуллари. – Тошкент, 2023. – 198 б.
4. Ғаниев А.А., Расулов Д.С. Саноатда хавфларни бошқариш тизимлари ва
рақамли мониторинг. – Тошкент: “Innovatsiya”, 2025. – 220 б.
5. Мирзаев Б.Р., Норқобилов Ш.Т. Кон саноатида ишчилар саломатлигини
муҳофаза қилишнинг замонавий усуллари. – Тошкент, 2023. – 184 б.
