BUG‘DOY (TRITICUM AESTIVUM) DONINING KIMYOVIY TARKIBI, BIOAKTIV MODDALARI (ADABIYOTLAR SHARHI)

Authors

  • D.T. Hasanova Author
  • D.O.Turg`unova Author

Keywords:

KALIT SO‘ZLAR: Bug‘doy, Triticum aestivum, alkilrezorsinollar, tokoferol (Vitamin E), ultratovushli ekstraksiya (UAE), superkritik CO2 ekstraksiyasi, xromatografik tahlil (HPLC), biopolimer matritsalar, shifobaxsh tovarlar.

Abstract

ANNOTATSIYA:  Ushbu  maqolada  bug‘doy  (Triticum  aestivum)  o‘simligi 
donining  kimyoviy  tarkibi,  uning  asosiy  bioaktiv  birikmalari  (alkilrezorsinollar, 
tokoferollar,  fenol  kislotalar  va  fitosterollar)  xossalari  batafsil  tahlil  qilindi. 
Xomashyoni chuqur qayta ishlash jarayonida, xususan, bug‘doy murtagi va kepagidan 
faol moddalarni maksimal darajada ajratib olish uchun an'anaviy (Sokslet apparati) 
va  zamonaviy  (ultratovushli  kavitatsiya,  superkritik  CO2)  ekstraksiya  usullarining 
mexanizmlari qiyosiy o‘rganildi. Shuningdek, olingan ekstraktlarni yuqori samarali 
suyuqlik  xromatografiyasi  (HPLC)  va  gaz  xromatografiyasi  (GC)  usullarida  tahlil 
qilish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan bo‘lib, kelajakda bug‘doy endospermi asosida 
innovatsion shifobaxsh tovarlar olish istiqbollari belgilangan. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

1. Nyström, L., Lampi, A. M., & Piironen, V. (2012). Alkylresorcinols in wheat

bran: analytical strategies and bioactivity. Journal of Cereal Science, 56(2), 244-250.

2. Ghafoor, A. M., et al. (2018). Supercritical fluid extraction of wheat germ oil:

Optimization and evaluation of its antioxidant activity. Journal of Supercritical Fluids,

133, 412-420.

3. Moore, J., et al. (2006). Enzymatic release of bound antioxidants from wheat

bran using xylanase and cellulase. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 54(24),

9032-9040.

4. Liao, J., et al. (2016). Microwave-assisted extraction of alkylresorcinols and

phenolic compounds from wheat bran. Food Chemistry, 197, 1292-1300.

5. Wang, T., & Johnson, L. A. (2001). Refining high-free fatty acid wheat germ

oil: GC-FID analysis of lipid profiles. Journal of the American Oil Chemists' Society,

78(1), 71-76.

6. Liu, Y., Chen, X., & Zhang, H. (2022). Development of functional composite

materials based on wheat starch and ginger bioactives for controlled release. Journal of

Functional Foods, 89, 104924.

7. Raximov, M. A., & Karimov, A. M. (2023). O‘simlik xomashyosidan biofaol

moddalarni ultratovush kavitatsiyasi (UAE) yordamida ajratib olish texnologiyasining

fizik-kimyoviy asoslari. O‘zbekiston Kimyo Jurnali, 3, 45-51.

8. Qosimov, S. A., To‘rayev, A. S., & Xalilov, Q. (2024). Zanjabil ekstrakti va

bug‘doy doni endospermi asosida innovatsion shifobaxsh tovarlar va nanostrukturali

kompozitlar olish istiqbollari. Farmatsevtika va Farmakologiya xabarnomasi, 2(1), 54-

61.

Published

2026-05-14

How to Cite

D.T. Hasanova, & D.O.Turg`unova. (2026). BUG‘DOY (TRITICUM AESTIVUM) DONINING KIMYOVIY TARKIBI, BIOAKTIV MODDALARI (ADABIYOTLAR SHARHI) . TADQIQOTLAR, 86(2), 94-99. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/29966