RAQAMLI ASR O‘SMIRLARI: GADJETGA QARAMLIKNI PSIXOLOGIK KORREKSIYA QILISH YO‘LLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Gadjetga qaramlik, o‘smirlik davri, psixologik korreksiya, raqamli gigiyena, ijtimoiy moslashuv, kognitiv rivojlanish, internet-addiksiya.Abstract
Annotatsiya
Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim muhitida o‘smirlar o‘rtasida keng tarqalgan
"gadjetga qaramlik" (nomofobiya va internet-addiksiya) muammosi va uning
psixologik oqibatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotning maqsadi — raqamli
texnologiyalardan noto‘g‘ri foydalanish oqibatida yuzaga keladigan psixologik va
xulq-atvorli buzilishlarni aniqlash hamda ularni maktab psixologi tomonidan
korreksiya qilishning samarali mexanizmlarini ishlab chiqishdan iborat.Maqolada
gadjetga qaramlikning shakllanish omillari (ijtimoiy-psixologik, fiziologik va
pedagogik) o‘rganilib, o‘smirlar ruhiyatiga ta’siri yoritib berilgan. Shuningdek, muallif
tomonidan maktab sharoitida o‘quvchilar, o‘qituvchilar va ota-onalar bilan olib
boriladigan psixoprofilaktik ishlar dasturi taklif etiladi. Amaliy qismda raqamli
gigiyena va muqobil faoliyat turlarini shakllantirish bo‘yicha aniq tavsiyalar
keltirilgan. Tadqiqot natijalari maktab psixologlari va pedagoglar uchun amaliy
qo‘llanma sifatida xizmat qiladi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. G‘oziyev E.G. "Ontogenez psixologiyasi". – Toshkent: "O‘qituvchi", 2010.
(O‘smirlik davridagi fiziologik va psixologik o‘zgarishlarni tushunish uchun
asosiy manba).
2. Davletshin M.G. "Yosh va pedagogik psixologiya". – Toshkent, 2002. (Ta’lim
jarayonida o‘quvchilarning psixologik holatini baholash bo‘yicha).
3. Davletshin M.G., Do‘stmuhamedova Sh. va b. "Yosh davrlari psixologiyasi".
– Toshkent, 2004. (Turli yoshdagi o‘quvchilarning rivojlanish xususiyatlari).
4. Kimberly S. Young. "Caught in the Net: How to Recognize the Signs of Internet
Addiction—and a Winning Strategy for Recovery". – Wiley, 1998. (Internet-
qaramlik diagnostikasi bo‘yicha jahondagi eng asosiy bazaviy kitob).
5. Voykunskiy A.Ye. "Psixologiya interneta". – Moskva: "Akademkniga", 2010.
(Raqamli olamning inson ruhiyatiga ta’sirini tahlil qiluvchi ilmiy tadqiqot).
6. Dubrovina I.V. "Rukovodstvo prakticheskogo psixologa: Psixicheskoye
zdorovye detey i podrostkov". – Moskva: "Akademiya", 2009. (Maktab
psixologlari uchun amaliy qo‘llanma).
7. Karimov I.A. "Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch". – Toshkent:
"Ma’naviyat", 2008. (O‘quvchilarning ma’naviy-axloqiy immunitetini
shakllantirish bo‘yicha).
8. Petrovskiy A.V. "Yoshi va pedagogik psixologiya". – Toshkent: "O‘qituvchi",
1991. (Ta’limdagi psixologik yondashuvlar).
9. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining
"Maktab psixologlari faoliyatini tashkil etish bo‘yicha metodik tavsiyalar".
– Toshkent, 2024. (Normativ-huquqiy baza).
10. Internet-resurslar: www.ziyonet.uz ("Elektron kutubxona" va "Psixologiya"
ruknlari).
