MARKAZIY BANK PUL-KREDIT SIYOSATI ORQALI INFLYATSIYANI BOSHQARISH: YEVROPA MAMLAKATLARI TAJRIBASI VA O'ZBEKISTON UCHUN TAVSIYALAR
Abstract
Kirish
Jahon iqtisodiyotida kuzatilayotgan beqarorliklar va geosiyosiy tebranishlar
fonida iste'mol tovarlari hamda xizmatlar narxlari indeksining jadal sur'atlarda
yuqorilashi barcha davlatlar qatori rivojlanayotgan mamlakatlar moliya tizimi uchun
ham jiddiy sinovga aylanib ulgurdi. Narxlarning umumiy va muttasil o'sib borishi
nafaqat aholining xarid qobiliyatini pasaytiradi, balki makroiqtisodiy muvozanatni
izdan chiqarib, investitsion muhitning jozibadorligiga putur yetkazadi. Ushbu
murakkab vaziyatda Bosh regulyatorlarning, xususan, Markaziy banklarning moliya
bozorlaridagi faolligi hamda ularning pul-kredit tartibga solish mexanizmlari naqadar
samarali ekanligi o'ziga xos ahamiyat kasb etadi. So'nggi o'n yillikda global
zanjirlarning uzilishi va energiya resurslari bahosining keskin o'zgarishi natijasida
yuzaga kelgan bosimni yumshatishda to'g'ri tanlangan monetar strategiyalar iqtisodiy
qulashlarning oldini olishda asosiy qalqon vazifasini o'tab kelmoqda. Tahlillar shuni
ko'rsatadiki, faqatgina moslashuvchan va o'z vaqtida olingan qat'iy moliyaviy choralar
orqaligina narxlar beqarorligi keltirib chiqaradigan halokatli oqibatlarning miqyosini
qisqartirish mumkin.
References
Adabiyotlar ro'yxati:
1. Alimardonov, M. (2023). Makroiqtisodiy barqarorlikni ta'minlashda Markaziy
banklarning mustaqilligi: Rivojlanayotgan davlatlar tajribasi. Moliya va
iqtisodiyot jurnali, 14(2), 45-58.
2. Bekmurodov, A., & Karimov, N. (2022). O'tish iqtisodiyoti davlatlarida
inflyatsion targetlash amaliyoti. O'zbekiston iqtisodiy axborotnomasi, 8(4), 112-
125.
3. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. (2024). Pul-kredit siyosatining
2024-yil va 2025-2026-yillar davriga mo'ljallangan asosiy yo'nalishlari.
Tashkent: CBU Press.
4. Czech National Bank. (2023). Inflation Report and Monetary Policy Decisions
in a High-Inflation Environment. Prague: CNB Publications.
5. European Central Bank. (2023). Monetary policy response to the pandemic and
energy shocks in the Euro Area. Frankfurt: ECB Working Paper Series.
6. G'afurov, S. (2023). Rivojlanayotgan iqtisodiyotlarda valyuta kursining
narxlarga o'tish effekti. Iqtisodiyot va innovatsiyalar, 5(1), 77-89.
7. International Monetary Fund (IMF). (2024). World Economic Outlook:
Navigating Global Divergences. Washington, DC: IMF Press.
8. Kamin, S. B., & Klau, M. (2021). Some multi-country evidence on the effects
of real exchange rates on output. Journal of Development Economics, 15(3), 25-
41.
9. Mishkin, F. S. (2022). The Economics of Money, Banking, and Financial
Markets (13th ed.). Pearson.
10. Narodowy Bank Polski. (2023). Monetary Policy Guidelines for the Polish
Economy. Warsaw: NBP Publications.
11. Qosimov, D. (2021). Pul-kredit siyosati transmissiya mexanizmlarining
O'zbekiston bank tizimidagi xususiyatlari. Bank ishi, 9(3), 21-34.
12. Rustamov, O. (2023). Yashirin iqtisodiyotning monetar siyosat samaradorligiga
ta'siri: Empirik tahlil. Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti ilmiy jurnali,
12(1), 55-67.
13. Sveriges Riksbank. (2023). Monetary Policy Report: Adapting to Global Price
Pressures. Stockholm: Riksbank.
14. Taylor, J. B. (2020). Inflation Targeting in Emerging Markets: The Global
Experience. Journal of Macroeconomics, 42, 10-24.
15. World Bank. (2024). Global Economic Prospects: Inflation and Policy
Responses. Washington, DC: World Bank Group.
16. Yusupov, Y. (2022). O'zbekistonda tarkibiy islohotlar va ularning inflyatsiya
darajasiga ta'siri. Iqtisodiy islohotlar xabarnomasi, 11(2), 33-47.
