BIR XONALI SONLARNI O‘NLIKDAN O‘TIB QO‘SHISHDA QO‘SHISH VA ALMASHTIRISHNI 5E MODELI ORQALI TUSHUNTIRISH

Authors

  • Pardaboyeva Matluba Ergashevna Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: bir xonali sonlar, o‘nlikdan o‘tib qo‘shish, qo‘shish va almashtirish, 5E modeli, 1-sinf matematika, hisoblash ko‘nikmalari, kundalik misollar

Abstract

  Annotatsiya:  Bir  xonali  sonlarni  o‘nlikdan  o‘tib  qo‘shishda  qo‘shish  va 
almashtirishni 5E modeli orqali tushuntirishga bag‘ishlangan ushbu maqola umumiy 
o‘rta ta’lim maktablari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, 1-sinf matematika darslarini olib 
borishda  qo‘l  keladi.Mavzu  kundalik  hayotda  tez-tez  uchraydigan  hisoblashlarga 
tayangan  holda  ochib  beriladi,  masalan,  do‘kondan  ikkita  buyum  olishda  yoki 
qalamlarni sanashda bolalar aynan shu qo‘shishni ishlatadi.Darsda sonlarni almashtirib 
qo‘shish  orqali  misollarni  yengilroq  tushuntirish  mumkin,  shu  paytda  bolalar 
qo‘rqmaydi,  hisobni  sekin-sekin  anglay  boshlaydi.Menimcha,  bu  usul  1-sinf 
o‘quvchilariga  qulayroq,  chunki  ular  sonlarni  yodlab  emas,  ko‘z  oldiga  keltirib 
hisoblashga  o‘rganadi.Maktablar  uchun  mo‘ljallangan  ushbu  maqola  matematika 
fanida  qo‘shish  mavzusini  kengroq  tushuntirishga  yordam  beradi,  darsda  esa 
o‘qituvchi uchun ham ish yengillashadi.Amaliyotda sinab ko‘rilsa, ba’zi bolalar avval 
chalkashgan joylarini o‘zlari sezib, to‘g‘rilab ketgani ham ko‘rinadi.Shu mavzu orqali 
bolalarda  oddiy  hisoblashga  ishonch  paydo  bo‘ladi,  bu  esa  keyingi  sonlar  bilan 
ishlashda ham foydasini beradi. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Umrzoqova, G. (2021). Pedagogika asoslari. Tashkent: Fan va texnologiya

nashriyoti, 120-bet.

2. Bektemirova, M. (2020). O‘quvchilarni interfaol metodlar yordamida baholash.

Tashkent: O‘qituvchi nashriyoti, 45-bet.

3. Tursunova, A. (2019). Zamonaviy ta’lim metodlari. Tashkent: Ta’lim nashriyoti,

78-bet.

4. Iskandarov, R. (2018). Innovatsion pedagogik yondashuvlar. Tashkent:

Boshqotirma nashriyoti, 62-bet.

5. Qodirov, S. (2021). Matematika darslarida savodxonlikni rivojlantirish. Tashkent:

Ta’lim nashriyoti, 34-bet.

6. Abdullaeva, D. (2020). Yangi metodlar bilan matematika o‘qitish. Tashkent:

O‘qituvchi nashriyoti, 90-bet.

7. Usmanova, N. (2021). Ilg‘or o‘qitish metodlari. Tashkent: Yoshlar nashriyoti, 56-

bet.

Published

2026-05-20

How to Cite

Pardaboyeva Matluba Ergashevna. (2026). BIR XONALI SONLARNI O‘NLIKDAN O‘TIB QO‘SHISHDA QO‘SHISH VA ALMASHTIRISHNI 5E MODELI ORQALI TUSHUNTIRISH . TADQIQOTLAR, 86(5), 106-110. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/30511