HUDUDIY IXTISOSLASHUVDA INNOVATSION YONDASHUVLARNING ROLI VA TA'SIRI

Authors

  • Jurayeva Gavhar Toshboboyevna Author

Keywords:

Kalit so'zlar: hududiy ixtisoslashuv, innovatsion yondashuv, klaster, texnopark, startap, GII, HITI, S3 strategiyasi, raqamli iqtisodiyot, R&D, mintaqaviy rivojlanish.

Abstract

Annotatsiya:Maqolada  hududiy  iqtisodiyotda  ixtisoslashuv  jarayonlarida 
innovatsion  yondashuvlarning  o'rni tahlil  qilinadi. So'nggi o'n  yillikdagi  amaliy va 
ilmiy manbalarga tayanilgan holda innovatsion tamoyillar, klaster va ekotizimlarning 
mintaqaviy iqtisodiyotga qanday ta'sir qilishi ko'rib chiqiladi. Tadqiqot usuli sifatida 
taqqoslash,  kontent-tahlil,  Global  Innovatsiya  Indeksi  (GII,  2024)  va  Hududiy 
Innovatsion tadbirkorlik indeksi (HITI) ko'rsatkichlari asosida baholash qo'llaniladi. 
O'zbekiston viloyatlari bo'yicha hisoblangan HITI ballari 1.1 (Qoraqalpog'iston) dan 
4.1 (Toshkent shahri) gacha tebranib, sezilarli mintaqaviy farqlarni ko'rsatadi. R&D 
xarajatining YaIMdagi ulushi (0.13%) xalqaro o'rtachadan (1.7%) ancha past ekanligi 
va klasterlar tarmog'ining notekis joylashganligi asosiy to'siqlar sifatida aniqlanadi. 
Xulosa va tavsiyalarda S3 strategiyasini joriy etish, startap va ta'lim infratuzilmasini 
rivojlantirish hamda  2030-yilgacha  R&D  ulushini  kamida 0.5%  ga  yetkazish  taklif 
etiladi. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI

1. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyev (2022). "Yangi

O'zbekiston" taraqqiyot strategiyasi (PF-60-son). Lex.uz.

2. Asian Development Bank & World Bank. (2023). Innovation and Growth in

Central Asia. World Bank Reports.

3. Audretsch, D. B., & Belitski, M. (2022). The knowledge spillover of

innovation. Industrial and Corporate Change, 31(6), 1329–1357.

4. CASIB. (2024). Science in Uzbekistan: R&D Indicators. https://casib.eu

5. European Commission. (2024). About S3 Smart Specialisation. Directorate-

General for Regional and Urban Policy.

6. European Court of Auditors. (2025). Smart specialisation strategies in the EU.

Publications Office of the EU.

7. Foray, D. (2015). Smart Specialisation: Opportunities and Challenges for

Regional Innovation Policy. Routledge. ISBN 978-1-138-77672-2.

8. Haus-Reve, S., & Asheim, B. T. (2024). The role of clusters in addressing

societal challenges. European Planning Studies, 32(9), 1927–1942.

9. IT Park Uzbekistan. (2024). Annual Report 2024. https://itpark.uz

10. Kim, K., Ferrante, C., & Kogler, D. F. (2024). Smart Specialisation

Strategies and regional knowledge spaces. Regional Studies, 58(12), 2501–2517.

11. Kosfeld, R., Titze, M., & Brachert, M. (2023). R&D intensive clusters and

regional competitiveness. Growth and Change, 54(2), 412–438.

12. Kurpayanidi, K. I. (2026). Differentiated innovation strategies of regional

digital industrial enterprises. Raqamli iqtisodiyot, 14.

13. Milliy statistika qo'mitasi. (2024). Hududlar bo'yicha iqtisodiy

ko'rsatkichlar. Stat.uz.

14. Nie, L. et al. (2022). Heterogeneous knowledge spillover channels and green

technology innovation. Frontiers in Psychology, 13, 943655.

15. OECD. (2024). Productivity and Innovation in Regions. OECD Publishing.

16. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining PF-165-son Farmoni. (2022).

2022-2026-yillarda innovatsion rivojlanish strategiyasi. Lex.uz.

17. Porter, M. E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. Harvard

Business Review, 68(2), 73–93.

18. Porter, M. E. (2000). Location, Competition, and Economic Development:

Local Clusters in a Global Economy. Economic Development Quarterly, 14(1), 15–34.

19. Poveda-Pareja, E. et al. (2022). Regional Specialization, Competitive

Pressure, and Cooperation: The Cocktail for Innovation. Energies, 15(15), 5346.

20. Raximov, A. N. (2024). Sanoat tarmoqlarini hududiy rivojlantirishning

mexanizmlari. Innovatsion iqtisodiyot va tadbirkorlik, 2, 152–160.

21. Sánchez-García, E., Marco-Lajara, B., Martínez-Falcó, J., & Poveda-Pareja,

E. (2023). Cognitive social capital for knowledge absorption in specialized

environments. Heliyon, 9(3), e14223.

22. Shadiyeva, G. (2026). O'zbekiston hududlarida innovatsion tadbirkorlikni

integral indeks asosida baholash. Ilg'or iqtisodiyot, 3(1), 428–434.

23. UNCTAD. (2024). Science, technology and innovation parks in Uzbekistan

(UNCTAD/TCS/DTL/INF/2024/7). United Nations, Geneva.

24. WIPO. (2024). Global Innovation Index 2024. Geneva: WIPO.

Published

2026-05-21

How to Cite

Jurayeva Gavhar Toshboboyevna. (2026). HUDUDIY IXTISOSLASHUVDA INNOVATSION YONDASHUVLARNING ROLI VA TA’SIRI . TADQIQOTLAR, 86(6), 117-128. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/30737