ALISHER NAVOIYNING “ARBAIN” ASARIDA KOMIL INSON VASFI
Keywords:
Kalit soʻzlar: Alisher Navoiy, Arbain, qirq hadis, komil inson, tasavvuf, nafs pokligi, Fuzuliy, Aziziddin Nasafiy, gumanizm, axloq.Abstract
Ushbu maqolada ulugʻ oʻzbek shoiri va mutafakkiri Alisher Navoiy ijodida,
xususan, uning “Arbain” asarida komil inson gʻoyasining badiiy va falsafiy talqini
tadqiq etilgan. Maqolada arab tilidagi “arbain” (qirq hadis) an’anasining tarixiy
ildizlari, Navoiy asarining yozilish omillari hamda undagi axloqiy-ma’naviy qarashlar
tahlil qilinadi. Shuningdek, asardagi hadislar sharhi Fuzuliy ruboiylari hamda
Aziziddin Nasafiy, Ibn Arabiy kabi tasavvuf namoyandalarining komil inson
konsepsiyalari bilan qiyosiy jihatdan oʻrganilgan. Navoiyning jamiyat, ilm va nafs
pokligi borasidagi gumanistik qarashlari maqolaning bosh gʻoyasini tashkil etadi.
References
Foydalanilgan Adabiyotlar Roʻyxati
1. Alisher Navoiy. Xazoyin ul-maoniy. Favoyid ul-kibar. – IV devon. Nashrga
tayyorlovchi O. Davlatov. – Toshkent: Tamaddun, 2011.
2. Alisher Navoiy. Favoyid ul-kibar. – Toʻla asarlar toʻplami, 10 jildlik, 4-jild. –
Toshkent: Gʻafur Gʻulom nomidagi NMIU, 2011.
3. Navoiy, A. Arba’in (Qirq hadis). – Toshkent: Gʻafur Gʻulom nashriyoti, 1991.
4. Mamatqulova, N. Alisher Navoiyning “Arba’in” asariga qisqacha sharh // Tadqiqot
maqolasi. – 2021.
5. Ochilova, M. Alisher Navoiy “Arba’in” asarining falsafiy tahlili // Tamaddun Nuri
ilmiy jurnali. – 2024. – № 2. – B. 45–52.
6. Xoldorova, G. Navoiyning komil inson timsolini yaratish mahorati // Zenodo
elektron ilmiy platformasi. – 2023.
7. Ravshanova, Sh. Alisher Navoiy ijodida komil inson haqidagi qarashlarda
insonparvarlik va ilmga intilish // Scientific Journal. – 2025. – № 1. – B. 20–25.
8. Moʻminova, M. Tasavvuf adabiyotida komil inson tushunchasi // Cyberleninka. –
2023.
9. Dehqonov, A. Arba’innavislik an’anasi va Muhayyir adabiy faoliyati // Golden
Scripts jurnali. – 2020. – № 1. – B. 33–40.
10. Alisher Navoiy ijodida barkamol, komil inson haqidagi gumanistik qarashlar talqini
// ResearchGate. – 2024.
11. Alisher Navoiy fardlarida komil axloq masalasi // Academicsbook konferensiya
toʻplami. – 2023.
12. Arba’in va arba’innavislik an’anasi (Alisher Navoiy) // Yangi izlanuvchi jurnali. –
2022. – № 3. – B. 27–31.
