IQTISODIY MASALALARNI MS EXCEL DASTURIDA YECHISH USULLARI

Authors

  • Rajaboyev Shahboz Shodi o'g'li Author
  • Nishonov Feruz Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: MS Excel, iqtisodiy tahlil, iqtisodiy modellashtirish, moliyaviy hisob-kitob, elektron jadval, statistik tahlil, prognozlash, optimallashtirish, Solver, Pivot Table, iqtisodiy samaradorlik, biznes tahlili, korxona boshqaruvi, iqtisodiy masalalar, moliyaviy funksiyalar, raqamli iqtisodiyot.

Abstract

 
Annotatsiya 
Mazkur  ilmiy  maqolada  iqtisodiy  masalalarni  zamonaviy  axborot 
texnologiyalari  yordamida  yechishning  nazariy  va  amaliy  jihatlari  chuqur  tahlil 
qilinadi  hamda  Microsoft  Excel  dasturining  iqtisodiyot  sohasidagi  ahamiyati  keng 
yoritiladi.  Tadqiqot  davomida  Excel  dasturining  iqtisodiy  hisob-kitoblarni 
avtomatlashtirish, moliyaviy tahlillarni amalga oshirish, statistik ma’lumotlarni qayta 
ishlash, iqtisodiy modellar yaratish, prognozlash va optimallashtirish jarayonlaridagi 
imkoniyatlari  batafsil  o‘rganildi.  Shuningdek,  korxonalar  faoliyatini  boshqarish, 
biznes  jarayonlarini  rejalashtirish,  budjetlashtirish,  kredit  va  investitsiya  tahlillarini 
amalga  oshirish,  xarajatlarni  kamaytirish  va  foydani  oshirish  masalalarida  Excel 
dasturining amaliy samaradorligi tahlil qilindi. 
Tadqiqotda iqtisodiy jarayonlarni modellashtirish, regressiya va korrelyatsion 
tahlil usullaridan foydalanish, Solver, Pivot Table, What-If Analysis, Goal Seek kabi 
vositalarning iqtisodiy qarorlar qabul qilishdagi o‘rni misollar orqali ko‘rsatib berildi. 
Maqolada  real  iqtisodiy  vaziyatlarga  yaqin  bo‘lgan  amaliy  misollar  asosida  Excel 
dasturida iqtisodiy masalalarni yechish algoritmlari tushuntirilgan. 
Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, MS Excel dasturidan samarali foydalanish 
iqtisodiy  tahlil  aniqligini  oshiradi,  ma’lumotlarni  qayta  ishlash  vaqtini  qisqartiradi 
hamda boshqaruv qarorlarini tezkor qabul qilish imkonini yaratadi. Bundan tashqari, 
maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida Excel dasturining istiqbollari va uning sun’iy 
intellekt texnologiyalari bilan integratsiyalashuvi masalalari ham muhokama qilingan. 

References

Foydalanilgan adabiyotlar

1. “Microsoft Excel Documentation”. https://support.microsoft.com/excel

2. “Microsoft Office Official Website”. https://www.microsoft.com/microsoft-

365/excel

3. John Walkenbach. “Excel 2021 Bible”. Wiley Publishing, 2021.

4. Wayne Winston. “Microsoft Excel Data Analysis and Business Modeling”.

Microsoft Press, 2019.

5. Simon Benninga. “Financial Modeling”. MIT Press, 2020.

6. “Introduction to Statistical Analysis with Excel”. https://www.statology.org

7. “Excel Functions Guide”. https://exceljet.net

8. David M. Levine. “Business Statistics”. Pearson Education, 2018.

9. “Corporate Finance Institute”. https://corporatefinanceinstitute.com

10. “Investopedia Financial Analysis with Excel”.

https://www.investopedia.com

11. Richard A. Brealey, Stewart C. Myers. “Principles of Corporate Finance”.

McGraw-Hill Education, 2020.

12. “Excel Solver Documentation”. https://support.microsoft.com/solver

13. “Data Analysis in Excel”. https://www.educba.com/data-analysis-in-excel

14. “Pivot Table Tutorial”. https://www.excel-easy.com/data-analysis/pivot-

tables.html

15. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining raqamli iqtisodiyotni

rivojlantirishga oid qarorlari va farmonlari. https://lex.uz

16. “Financial Functions in Excel”. https://www.ablebits.com/office-addins-

blog/excel-financial-functions

17. “Forecasting Methods in Excel”. https://www.vertex42.com

18. “Business Modeling Using Spreadsheets”. Harvard Business Review Press,

2019.

19. “Economic Data Analysis Techniques”. https://www.worldbank.org

20. “Spreadsheet Modeling and Decision Analysis”. Cengage Learning, 2017.

21. “Using Excel for Economic Analysis”.

https://www.economicsnetwork.ac.uk

22. “Advanced Excel for Business”. https://www.udemy.com

23. “Financial Forecasting with Excel”. https://www.wallstreetmojo.com

24. “Excel Statistical Functions”. https://statisticsbyjim.com

25. “Modern Economic Analysis with Information Technologies”. Tashkent,

2022.

Published

2026-05-22

How to Cite

Rajaboyev Shahboz Shodi o'g'li, & Nishonov Feruz. (2026). IQTISODIY MASALALARNI MS EXCEL DASTURIDA YECHISH USULLARI . TADQIQOTLAR, 86(6), 356-365. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/30838