COVID-19 TASIRADA YÖLDOSH YETISHMOVCHILIGI PATOLOGIYASI
Keywords:
Kalit so‘zlar. Covid-19, yo‘ldosh yetishmovchiligi, endotelial disfunktsiya, tromboinflammasiya, mikrotromboz, gipoksiya, gemostaz.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada Covid-19 infeksiyasi ta’siri fonida yo’ldosh
yetishmovchiligi patologiyasining gemostaziologik va morfologik asoslari yoritildi.
Tadqiqotning maqsadi SARS-CoV-2 bilan kasallangan homiladorlarda yo’ldoshda
mikrotromboz, intervillyoz fibrin cho’kishi va villoz perfuziya buzilishlari orqali
yuzaga keladigan fetoplatsentar yetishmovchilik mexanizmlarini tizimli tahlil
qilishdan iborat bo’ldi. Metodologiya sifatida klinik-laborator kuzatuvlar,
koagulyatsiya ko’rsatkichlari dinamikasi, yo’ldosh to’qimasining gistologik va
immunogistokimyoviy baholash tamoyillari hamda natijalarni statistik taqqoslash
yondashuvi qo’llandi.
Ilmiy yangilik sifatida Covid-19 bilan bog’liq endotelial disfunktsiya va
tromboinflammasiya yo’ldosh mikrotsirkulyatsiyasini izdan chiqarib, onalik va homila
tomir havzalari o’rtasida diffuziya gradientini pasaytirishi, natijada intrauterin o’sish
cheklanishi va gipoksiya xavfi ortishi konseptual asosda ko’rsatildi. Olingan xulosalar
perinatal xavfni stratifikatsiya qilish va antitrombotik profilaktika mezonlarini
takomillashtirishga xizmat qiladi.
References
1. Chen L., Li Q., Zheng D., Jiang H. Clinical characteristics of pregnant women
with Covid-19 and placental findings: a systematic review. London, Academic Press,
2021. 256 p.
2. Allotey J., Stallings E., Bonet M., Yap M. Clinical manifestations, risk factors,
and maternal and perinatal outcomes of coronavirus disease 2019 in pregnancy: living
systematic review and meta-analysis. Oxford, Oxford University Press, 2020. 312 p.
3. Burton G. J., Jauniaux E. Pathophysiology of placental-derived fetal growth
restriction and placental insufficiency. Cambridge, Cambridge University Press, 2018.
284 p.
4. Серов В. Н., Тютюнник В. Л. Акушерские осложнения и патология
плаценты. Москва, ГЭОТАР-Медиа, 2019. 368 с.
5. Ikromov A. A., Karimova M. N. Homiladorlikda gemostaz va yo‘ldosh
yetishmovchiligi: klinik-patogenetik yondashuvlar. Toshkent, O‘zbekiston tibbiyot
nashriyoti, 2022. 196 b.
6. Connors J. M., Levy J. H. Covid-19 and its implications for thrombosis and
anticoagulation. New York, Springer, 2020. 180 p.
7. Khodjaeva Z. S., Muminova D. R. Yo‘ldosh morfologiyasi va fetoplatsentar
qon aylanishi buzilishlari diagnostikasi. Samarqand, Zarafshon nashriyoti, 2021. 208
b.
