YAQIN SHARQDAGI NAY CHOLG‘ULARINI QIYOSLASH VA TAHLIL QILISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: nay, ney, kawala, salamiyya, qiyosiy organologiya, Yaqin Sharq musiqa merosi, damli cholg‘ular, etnomusiqashunoslik, maqom, sufi musiqa.Abstract
ANNOTATSIYA: Ushbu maqola Yaqin Sharq mintaqasida — jumladan Eron,
Turk, Arab, O‘zbek va Ozarbayjon musiqiy an’analarida — keng tarqalgan nay
turkumidagi damli cholg‘ularning qiyosiy organologik tahlilini amalga oshiradi.
Tadqiqot doirasida ettita asosiy nay turi (ney, nay, kawala, salamiyya, shabbaba,
balaban nay) konstruktiv parametrlari, akustik xususiyatlari, sozlash tizimlari va ijro
texnikasi nuqtai nazaridan solishtirilib o‘rganiladi. Metodologik asos sifatida
etnoorganologiya, tarixiy-qiyosiy tahlil va dalil-hujjatli manba tanqidi usullaridan
foydalaniladi. Tadqiqot natijasida Yaqin Sharq nay cholg‘ulari uchun yagona
klassifikatsiya sxemasi taklif qilinadi va ularning o‘zaro ta’sir yo‘llari aniqlanadi.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Blum, S. (1972). Musics in Contact: The Cultivation of Oral Repertories in
Meshed, Iran. PhD dissertation, University of Illinois at Urbana-Champaign.
2. Djumaev, A. (2009). Music and Musical Life in Central Asia. In B. Nettl et
al. (Eds.), The Garland Encyclopedia of World Music, Vol. 6 (pp. 900–938).
Routledge, New York.
3. During, J. (1988). Musique et extase: L'audition mystique dans la tradition
soufie. Albin Michel, Paris.
4. Farmer, H. G. (1929). A History of Arabian Music to the XIIIth Century.
Luzac & Co., London.
5. Karomatov, F. M. (1978). Uzbekskaya instrumental'naya muzyka. G. Gulom
nashriyoti, Toshkent.
