XOʻJA ABDULQODIR MAROGʻIYING MUSIQA HAQIDAGI QARASHLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Xoʻja Abdulqodir Marogʻiy, Musiqa nazariyasi, Sharq musiqasi, Maqom, Jome al-alhon, Bastakor, Musiqashunos, Temuriy davriAbstract
Annotatsiya
Xoʻja Abdulqodir Marogʻiy XIV asr oxiri – XV asr boshlarida yashagan buyuk
musiqashunos, bastakor va ijrochi boʻlib, Sharq musiqa nazariyasiga ulkan hissa
qoʻshgan. Uning “Jome al-alhon” kabi asarlari musiqa ilmining fundamental
manbalaridan sanalib, unda tovushlar tizimi, maqomlar, ritmlar va cholgʻu asboblari
chuqur tahlil qilingan. Marogʻiy oʻz qarashlarida nazariya va amaliyotni
uygʻunlashtirib, musiqa san'atining falsafiy va estetik jihatlariga ham e'tibor qaratgan.
Ushbu maqola olimning musiqa haqidagi qarashlarini, uning nazariy va amaliy
merosini atroflicha oʻrganishga bagʻishlangan. Uning merosi Markaziy Osiyo va
Yaqin Sharq musiqa madaniyatining keyingi rivojlanishiga sezilarli ta'sir koʻrsatgan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
[1] Xolmatova N.A. Abdulqodir Marogʻiyning «Jome al-alhon» asarida musiqa
nazariyasi masalalari. // Musiqa san'ati. – 2022. – № 3. – B. 45-52. –
https://konservatoriya.uz/jurnal
[2] Rahmatullayev S.B. Oʻrta asrlar Sharq musiqa nazariyasida Abdulqodir Marogʻiy
ijodining oʻrni va ahamiyati: San'atshunoslik fanlari boʻyicha falsafa doktori
(PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent: Oʻzbekiston Davlat
Konservatoriyasi, 2023. – 24 b. – https://konservatoriya.uz/
[3] Jabborov A.A., Gʻofurbekov T.G. Sharq musiqa nazariyasi tarixi: Forobiy, Ibn Sino
va Marogʻiy merosi. – Toshkent: Fan, 2021. – 384 b. – https://fan.uz/
[4] Abdullayeva D.M. Abdulqodir Marogʻiyning musiqa ritmi va usuliga oid qarashlari
tahlili. // San'atshunoslik. – 2024. – № 1. – B. 67-74. – https://sanatshunoslik.uz/
[5] Begmatov S.A. Abdulqodir Marogʻiyning musiqa estetikasi va ijrochilik
amaliyotiga taʼsiri. // Oʻzbekiston musiqa madaniyati rivojlanishining dolzarb
masalalari: Xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. – Toshkent: Oʻzbekiston
Davlat Konservatoriyasi, 2022. – B. 112-118. – https://konservatoriya.uz/
[6] Qodirov M.X. Oʻrta asrlar Markaziy Osiyo musiqa madaniyatida Abdulqodir
Marogʻiy maktabi. // Oʻzbekiston san'atshunosligi. – 2023. – № 2. – B. 31-39.
[7] Matyoqubov O.M. va boshqalar. Musiqa tarixi va nazariyasi: Oʻrta asrlar Sharq
musiqa merosi. – Toshkent: Oʻzbekiston Davlat Konservatoriyasi nashriyoti,
2020. – 416 b. – https://konservatoriya.uz/
