Co(II) FORMIATNING FORMAMID VA KARBAMID BILAN ARALASH LIGANDLI KOMPLEKS BIRIKMASINING SINTEZI VA TUZILISHI.

Authors

  • Jumaniyazova Muqaddas Egamberdiyevna Author
  • Babajanova Ro’za Madiyorovna Author

Abstract

 
        Kompleks yoki boshqacha aytganda koordinatsion birikmalar fan va texnikada 
muhim  ahamiyatga  ega.  Oxirgi  o‘n  yillikda  juda  ko‘p  miqdorda  yangi  kompleks 
birikmalar  sintez  qilingan  va  ularning  soni  kundan  kunga  ortib  bormoqda.  Bu 
birikmalar  kimyoviy  texnologiyada,  organik  sintezda,  qishloq  xo‘jaligida,  kundalik 
turmushda,  radiotexnikada  va  elektrotexnikada,  polimerlar  va  kislotalar  sintezida, 
neftni kimyoviy qayta ishlashda va ko‘pgina sohalarda qo‘llanilmoqda. 
Ushbu tadqiqot ishi kobalt formiat, formamid va karbamid tutgan eritmalarda 
aralash  ligandli  kompleks  hosil  bo‘lish  jarayonlarini  o‘rganish;  Co(II)  formiatning 
formamid va karbamid bilan aralash ligandli kompleks birikmasini sintez qilish; sintez 
qilingan  kompleks  birikmaning  tarkibi  va  tuzilishini  aniqlash  vazifalarini  amalga 
oshirish maqsadida bajarilgan. 
Sintezni  amalga  oshirishdan  oldin  kobalt(II)  formiatning  formamid  bilan 
kompleks hosil qilishi spektrofotometrik usulda o‘rganildi.  
Bunda dastlab kobalt formiatning suvli eritmasining yutilish maksimumi o‘lchab 
olindi, keyin shu eritmaga formamiddan oz miqdorda qo‘shib nur yutishi qaytadan 
o‘rganilganda yutilish maksimumida o‘zgarish sodir bo‘lgani kuzatildi. Keyin bir hil 
konsentratsiyali ikkita eritma suvli va formamidli eritmalar tayyorlandi va ularning 
yutilish polosalari o‘lchab olindi. Kompleks hosil bo‘lishni dastlabki spektrofotometrik 
tekshirish natijalari 1- va 2-jadvallarda keltirilgan. 

References

Adabiyotlar

1. Нуралиева Г.А., Примова М.А. исследование смешаннолигандных

соединений с d-металлами ацетамида и тиосемикарбазида // Universum: Химия и

биология: электрон. Науч. Журн. 2020. № 2 (68).

http://7universum.com/ru/nature/archive/item/8758.

2. Кадыркулова С.О. Исследование взаимодействия формиата иттрия с

формамидом / С.О. Кадыркулова, Ж.Т. Ахматова, К.С. Сулайманкулов //

Химический журнал Казахстана. Алматы. – 2004. № 1(2). – с. 133 – 138.

3. С.О. Кадыркулова, Н.Т. Шайкиева, Ж.Т. Ахматова ИК-спектры

поглощения комплексов формамида с формиатами эрбия и иттрия // Вестник

ВГУ, серия: Химия. Биология. Фармация. 2017, № 4. С. 14 – 17.

4. Сапалова С.А., Абдурасулова А.А., Намазова Б.С., Байдинов Т.Б.,

Иманакунов Исследование взаимодействия хлорида магния с амидом

муравьиной кислоты // Известия ВУЗов, № 5, 2014. С. 75 – 77.

5. Сапалова С.А., Намазова Б.С., Байдинов Т.Б. Гетерогенные равновесия в системах иодид кадмия – формамид – вода, иодид кадмия – N,N-

диметилформамид – вода при 25 0 С // Вестник КНУ им. Ж.Баласагына, Сер. 5. –

Вып.2. естественные и гуманитарные науки. Бишкек, 2009. – с. 73 – 75.

6. Сапалова С.А. Взаимодействие сульфата меди с амидами // Вестник

Иссык-кульского ун-та Каракол, 2010. № 26. С. 212 – 217.

7. Сапалова С.А., Акынбекова Н., Байдинов Т.Б., Намазова Б.С.,

Орозбаева Н.О. Исследование взаимодействия сульфата цинка с формамидом и

N,N-диметилформамидом // Вестник КНУ им. Ж.Баласагына: Серия 5: Труды

молодых ученых. Вып. 2. Бишкек, 2008, с. 86 – 89.

8. Е.А.Фролова, В.Т.Орлова, В.П.Данилов Взаимодействие в системе

Мn(NO 3 ) 2 – HCONH 2 – H 2 O // Журнал неорганической химии, 2008, том 53, № 6,

с. 1017 – 1019.

9. Еркасов Р.Ш. Растворимость в системе Fe(NO 3 ) 3 – CO(NH 2 ) 2 – HNO 3 –

H 2 O при 25 °С / Р.Ш. Еркасов, Г.Г. Абдуллина, Р.Г. Рыскалиева // Вестник ПГУ.

Серия Химико–биологическая. – 2008. – № 1. – С. 76-85.

Published

2026-05-24

How to Cite

Jumaniyazova Muqaddas Egamberdiyevna, & Babajanova Ro’za Madiyorovna. (2026). Co(II) FORMIATNING FORMAMID VA KARBAMID BILAN ARALASH LIGANDLI KOMPLEKS BIRIKMASINING SINTEZI VA TUZILISHI . TADQIQOTLAR, 87(1), 135-142. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/31149