KRIPTOVALYUTALAR RIVOJLANAYOTGAN DAVLATLAR IQTISODIYOTI UCHUN: XAVF YOKI IMKONIYAT?
Keywords:
Kalit so'zlar: kriptovalyuta, bitkoin, stabilkoin, USDT, rivojlanayotgan davlatlar, moliyaviy inklyuziya, monetar suverenitet, XVF, El-Salvador, remitanslar.Abstract
Annotatsiya
Mazkur maqolada raqamli aktivlar, xususan kriptovalyutalar va
stabilkoinlarning rivojlanayotgan davlatlar iqtisodiyotiga ko'p qirrali ta'siri
kompleks ravishda tahlil qilinadi. Tadqiqotda 2025–2026-yillarga oid eng so'nggi
empirik ma'lumotlar — Chainalysis Global Crypto Adoption Index, Xalqaro
Valyuta Fondi (XVF) rasmiy hisobotlari, TRM Labs va Jahon banki statistik
ma'lumotlaridan foydalanilgan holda raqamli aktivlarning moliyaviy inklyuziya,
transchegaraviy o'tkazmalar va inflyatsiyaga qarshi himoya vositasi sifatidagi
salohiyati o'rganildi. Shu bilan birga, narx volatilligi, monetar suverenitetga
tahdid, jinoiy faoliyat va iste'molchilarni himoya qilish kabi tizimli xavflar ham
batafsil ko'rib chiqildi. El-Salvador, Nigeriya, Argentina, Hindiston va Meksika
tajribasi qiyosiy tahlil etilib, mualliflik xulosasiga ko'ra kriptovalyutalar
rivojlanayotgan davlatlar uchun bir vaqtning o'zida ham imkoniyat, ham xavf
manbai bo'lib qolmoqda. Ularning sof iqtisodiy ta'siri esa, eng avvalo, tartibga
solish siyosatining sifati, institutsional bazaning mustahkamligi va aholining
moliyaviy savodxonlik darajasiga bog'liqdir.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Chainalysis. (2025). The 2025 Geography of Cryptocurrency Report: Global
Crypto Adoption Index. New York: Chainalysis Inc.
2. International Monetary Fund. (2022). El Salvador: 2021 Article IV Consultation
— IMF Country Report No. 22/20. Washington, D.C.: IMF.
3. International Monetary Fund. (2025). El Salvador: 2025 Article IV Consultation
— IMF Country Report No. 25/58. Washington, D.C.: IMF.
4. IMF and Financial Stability Board. (2023). Policies for Crypto Assets: Synthesis
Paper. Washington, D.C.: IMF/FSB.
5. World Bank. (2024). Migration and Development Brief: Remittance Flows.
Washington, D.C.: World Bank Group.
6. TRM Labs. (2025). Country Crypto Adoption Index 2025 and Stablecoin Usage
Report. TRM Labs Research.
7. Council on Foreign Relations. (2025). "The IMF Is Bailing Out El Salvador. It
Shouldn't Be So Lenient on Cryptocurrency." CFR Articles, May 2025.
8. Messari. (2025). State of Stablecoins 2025: Market Cap, Volume, and Adoption
Trends.
9. Coinlaw. (2026). Cryptocurrency Adoption by Country Statistics 2025–2026.
10. Yellow.com Research. (2025). USDT, USDC, and Beyond: Stablecoin
Adoption and Regulation Across the Globe in 2025.
11. PCMI. (2026). Stablecoins and Remittances: Global Payments Impact.
Payments and Commerce Market Intelligence Report.