SHISHA CHIQINDILARINI QAYTA ISHLASH ORQALI KO'PIKLI SHISHA ISSIQLIK IZOLYATSIYA MATERIALINI ISHLAB CHIQARISH: EKOLOGIK-IQTISODIY YONDASHUV
Keywords:
Kalit so'zlar: ko'pikli shisha, shisha chiqindilari, issiqlik izolyatsiyasi, qayta ishlash texnologiyasi, ekologik-iqtisodiy tahlil, mahalliy xom ashyo, chiqindi miqdorini kamaytirish.Abstract
Annotatsiya. Ushbu maqolada O'zbekiston va Qoraqalpog'iston hududlarida
hosil bo'luvchi shisha chiqindilarini (siniq shisha, sanoat shisha qoldiqlari) ko'pikli
shisha issiqlik izolyatsiya materialiga qayta ishlashning ekologik va iqtisodiy
afzalliklari ilmiy asoslab ko'rsatilgan. Mahalliy mineral xom ashyolar — Navoiy kvars
qumi, Farg'ona bentoniti va sanoat chiqindisi bo'lgan siniq shishalar — asosida GOST
9272-2017 talablariga javob beruvchi yuqori sifatli material olish texnologiyasi
tavsiflanadi. Chiqindilarni qayta ishlash yo'li bilan ishlab chiqarish xarajatlarini 25–
30% kamaytirish, shu bilan birga poligonlarga tushiriladigan chiqindi miqdorini
sezilarli darajada qisqartirish imkoniyati ko'rsatiladi.
References
ADABIYOTLAR
1. Demidovich B.K. Ko'pikli shishani ishlab chiqarish va qo'llash. — Minsk: Nauka i
texnika, 1972. — 302 b.
2. Bernardo E. et al. Foam glasses from vitrified bottom ash of municipal solid waste
// Journal of Non-Crystalline Solids. — 2019. — V. 421. — P. 1–7.
3. Yusupov A.R., Toshmatov B.S. O'zbekistonda qurilish materiallarining rivojlanish
istiqbollari // O'zMU xabarlari. — 2021. — № 2. — B. 112–118.
4. Karimov I.I. va boshq. Mahalliy xom ashyo asosida issiqlik izolyatsiya materiallarini
ishlab chiqish. — Toshkent: Fan, 2020. — 215 b.
5. Rashidova M.X., Xoliqov B.T. Ko'pikli shisha ishlab chiqarishda ko'pirtiruvchi
agentlar roli // Qurilish va arxitektura. — 2022. — № 3. — B. 78–84.
6. Jones J.T., Berard M.F. Ceramics: Industrial Processing and Testing. — Ames: Iowa
State University Press, 2019. — 456 p.
7. GOST 9272-2017. Shisha ko'pikli (ko'pikli shisha). Texnik shartlar. — M.:
Standartinform, 2018.
8. Ellen MacArthur Foundation. Towards the Circular Economy: Economic and
Business Rationale for an Accelerated Transition. — 2013. — 96 p.