MUSTAQILLIK YILLARIDA QUR'ONNING O'ZBEK TILIGA TARJIMA QILINISHI TASIRLARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Qur’on tarjimasi, Mustaqillik davri, o‘zbek tili, ma’naviy uyg‘onish, diniy erkinlik, tafsir, islomiy ma’rifat.Abstract
Annotatsiya. Mustaqillik yillarida (1991-yildan hozirgacha) Qur’on Karimning
o‘zbek tiliga tarjima qilinishi O‘zbekistonning ma’naviy va madaniy hayotida muhim
voqea bo‘ldi. Sovet davridagi cheklovlardan keyin diniy erkinlik sharoitida bir necha
to‘liq va izohli tarjimalar yaratildi. Ushbu tarjimalar nafaqat musulmon aholining
Qur’onni ona tilida tushunishiga yordam berdi, balki milliy o‘zbek tilining boyitilishi,
diniy-ma’rifiy ta’limning rivojlanishi, jamiyatda axloqiy qadriyatlarning
mustahkamlanishi va islomiy merosni zamonaviy talqin etishda muhim rol o‘ynadi.
Maqolada tarjima jarayonining tarixiy sharoitlari, asosiy tarjimonlar faoliyati va
ijtimoiy-ma’naviy ta’sirlari tahlil qilinadi.
References
ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. Alouddin Mansur. Qur’oni Karim. O‘zbekcha izohli tarjima. Toshkent: Cho‘lpon,
1992 (keyingi nashrlari 2000-yillarda ham amalga oshirilgan).
2. Abdulaziz Mansur. Qur’oni Karim ma’nolarining tarjimasi va tafsiri. Toshkent,
2001–2004.
3. Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. Qur’oni Karim va o‘zbek tilidagi
ma’nolari tarjimasi. Toshkent, 1990-yillar – 2000-yillar nashrlari.
4. Boboxonov Shamsiddin. Qur’oni Karim (30 pora). Toshkent, 1991.
5. Mutallib Usmon va boshqalar. Qur’oni Karim. Tarjima va ilmiy-tarixiy izohlar.
Toshkent, 2004.
6. Wikipedia (o‘zbekcha). Qur’on maqolasi (tarjimalar bo‘limi). Oxirgi yangilanish:
2025 yil holatiga ko‘ra.
7. Muqimjonova G., Sodig‘aliyev I. “Mustaqillik yillarida Qur’onni o‘zbek tiliga
tarjima qilinishi va tavsirlari” // Tadqiqotlar jurnali, 2025.
8. Israfilova F. “Translations of the Qur’ān in the Post-Soviet Turkic World” // Ilmiy
maqola, 2020-yillar.
9. Qur’oni Karim ma’nolari tarjimasi (turli nashrlar). Wayu.uz elektron kutubxonasi.
10. O‘zbekiston musulmonlari idorasi rasmiy nashrlari va ilmiy konferensiya
materiallari (1991–2025 yillar).
11. Karomatov H.S. Qur’on va o‘zbek adabiyoti. Toshkent, 1993.
12. Sayyid Mahmud ibn Sayyid Nazir at-Taroziy (Oltinxon To‘ra). Al-Qur’on al-
karim ma’nolarining tarjimasi va sharhlar. 2-nashr, Toshkent, 2002.
