TRANSPORT MASALASINING MATEMATIK MODELI VA OPTIMAL YECHISH USULLARINI TAHLIL QILISH

Authors

  • Ashurov Bakhtiyor Iskandarovich Author
  • Rasulov Shamshod Fazliddin o'g'li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: transport masalasi, chiziqli dasturlash, Shimoliy-g‘arbiy burchak usuli, Vogel usuli, MODI, logistika, optimallashtirish, transport xarajatlari, operatsion tadqiqotlar

Abstract

ANNOTATSIYA 
  Ushbu  maqolada  transport  masalasining  matematik  modeli,  uning  chiziqli 
dasturlash bilan bog‘liqligi va optimal yechish usullari ilmiy-amaliy nuqtai nazardan 
tahlil qilindi. Nazariy qismda logistika va transport tizimlarining iqtisodiyotdagi roli, 
xarajatlarni  kamaytirishning  korxona  samaradorligiga  ta’siri  hamda  transport 
masalasining operatsion tadqiqotlardagi o‘rni yoritildi. Amaliy qismda 3 ta ta’minotchi 
va  4  ta  iste’molchidan  iborat  muvozanatlangan  transport  jadvali  tuzildi.  Shimoliy-
g‘arbiy burchak usuli yordamida boshlang‘ich joiz reja, Vogel approksimatsiya usuli 
yordamida  yaxshilangan  reja  hamda  potensiallar  usuli  (MODI)  orqali  optimal  reja 
topildi. Hisob-kitoblar shuni ko‘rsatdiki, boshlang‘ich rejaning umumiy xarajati 890 
birlikni,  Vogel  usuli  bilan  olingan  rejaning  xarajati  730  birlikni,  yakuniy  optimal 
rejaning  xarajati  esa  725  birlikni  tashkil  etdi.  Bu  natijalar  transport  masalalarida 
boshlang‘ich reja sifatining muhimligini, MODI usulining esa optimal yechimni qat’iy 
tekshirish va yakunlashdagi samaradorligini tasdiqlaydi. 

References

ADABIYOTLAR

1. Taha, H. A. (2017). Operations research: An introduction (10th ed.). Pearson.

2. Hillier, F. S., & Lieberman, G. J. (2021). Introduction to operations research

(11th ed.). McGraw-Hill Education.

3. Dantzig, G. B. (1963). Linear programming and extensions. Princeton University

Press.

4. Malacký, P., & Madleňák, R. (2023). Transportation problems and their

solutions: Literature review. Transportation Research Procedia, 74, 323-329.

https://doi.org/10.1016/j.trpro.2023.11.151

5. Korukoğlu, S., & Ballı, S. (2011). An improved Vogel's approximation method

for the transportation problem. Mathematical and Computational Applications, 16(2),

370-381. https://doi.org/10.3390/mca16020370

6. Pratihar, J., Kumar, R., Edalatpanah, S. A., & Dey, A. (2021). Modified Vogel’s

approximation method for transportation problem under uncertain environment.

Complex & Intelligent Systems, 7, 29-40. https://doi.org/10.1007/s40747-020-00153-

4

7. Juman, Z. A. M. S., Hoque, M. A., & Buhari, M. I. (2013). A sensitivity analysis

and an implementation of the well-known Vogel’s approximation method for solving

an unbalanced transportation problem. Malaysian Journal of Science, 32(1), 66-72.

8. Lasić, T., Rožić, T., & Stanković, R. (2023). Optimization of transport network

using mathematical methods. Transportation Research Procedia, 73, 5-16.

https://doi.org/10.1016/j.trpro.2023.11.885

9. Kumar, A., & Thakur, S. K. (2025). Comparative analysis of optimization

models for transportation problems. Science & Technology Journal, 13(1).

https://doi.org/10.22232/stj.2025.13.01.21

10. Sarvirova, N., & Samatov, U. (2022). Optimization of transport and logistics

services in servicing the export potential of the Republic of Uzbekistan. Universum:

Technical Sciences, 98(5-11). https://doi.org/10.32743/UniTech.2022.98.5.13617

11. Raimova, S. R., & Mamatova, Z. X. (2025). Transport masalasini boshlang‘ich

rejalashtirish va optimal yechimga keltirish. Ilm Fan Xabarnomasi, 7(1).

Published

2026-06-02

How to Cite

Ashurov Bakhtiyor Iskandarovich, & Rasulov Shamshod Fazliddin o'g'li. (2026). TRANSPORT MASALASINING MATEMATIK MODELI VA OPTIMAL YECHISH USULLARINI TAHLIL QILISH . TADQIQOTLAR, 87(2), 215-223. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/31921