CHIZIQLI PROGRAMMALASHTIRISH MASALALARINING GEOMETRIK TALQINI VA OPTIMAL YECHIMLARINI TADQIQ ETISH

Authors

  • Ashurov Bakhtiyor Iskandarovich Author
  • Rasulov Shamshod Fazliddin o'g'li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: chiziqli programmalashtirish, geometrik usul, ruxsat etilgan soha, optimal yechim, burchak nuqta, simpleks usuli, iqtisodiy model, optimallashtirish, konveks ko‘pburchak.

Abstract

ANNOTATSIYA 
Annotatsiya.  Mazkur  maqolada  chiziqli  programmalashtirish  masalalarining 
geometrik  talqini,  ruxsat  etilgan  yechimlar  sohasi,  ekstremal  nuqtalar  va  optimal 
yechimlar tushunchalari tizimli ravishda tahlil qilindi. Tadqiqotning nazariy qismida 
maqsad  funksiyasi  va  cheklovlar  tizimi  orqali  iqtisodiy-matematik  model  qurish 
tamoyillari,  burchak  nuqtalar  teoremasining  mazmuni  hamda  simpleks  usulining 
geometrik usul bilan bog‘liqligi yoritildi. Amaliy qismda ikki o‘zgaruvchili chiziqli 
programmalashtirish  masalasi  tanlanib,  koordinata  o‘qlari,  cheklovlar  chiziqlari  va 
ruxsat etilgan soha aniqlandi. Barcha burchak nuqtalar hisoblanib, maqsad funksiyasi 
qiymatlari solishtirildi. Natijada optimal yechim (x₁, x₂) = (20, 60) va optimal qiymat 
Z = 2600 ekani ko‘rsatildi. Maqola geometrik usulning didaktik va amaliy afzalliklarini 
hamda  uning  katta o‘lchamli  masalalarda  simpleks  va  ichki  nuqta  usullariga  o‘tish 
uchun nazariy poydevor bo‘lib xizmat qilishini asoslaydi. 

References

ADABIYOTLAR

1. Dantzig, G. B., & Thapa, M. N. (1997). Linear programming 1: Introduction.

Springer.

2. Eiselt, H. A., & Sandblom, C.-L. (2007). Linear programming and its

applications. Springer.

3. Hillier, F. S., & Lieberman, G. J. (2021). Introduction to operations research

(11th ed.). McGraw-Hill Education.

4. Vanderbei, R. J. (2020). Linear programming: Foundations and extensions (5th

ed.). Springer.

5. Golden, B., Schrage, L., Shier, D., & Apergi, L. A. (2024). The unexpected

power of linear programming: An updated collection of surprising applications. Annals

of Operations Research, 343, 573–605.

6. Gondzio, J. (2025). Interior point methods in the year 2025. EURO Journal on

Computational Optimization, 13, 100105.

7. Cococcioni, M., & Fiaschi, L. (2025). Linear programming with infinite, finite,

and infinitesimal values in the right-hand side. Applied Mathematics and Computation,

129044.

8. Cole, R., et al. (2025). A first order method for linear programming

parameterized by the circuit imbalance measure. Mathematical Programming.

9. Im, H., et al. (2023). Revisiting degeneracy, strict feasibility, stability, in linear

programming. European Journal of Operational Research, 310(2), 1–15.

10. Chernov, V. (2024). Conditions when the problems of linear programming are

decidable by the simplex method. Algebra and Logic, 63(5), 293.

11. Sinuany-Stern, Z., et al. (2023). Foundations of operations research: From

linear programming to DEA. European Journal of Operational Research.

12. Hladík, M. (2025). Interval linear programming and extensions. Springer.

13. Saipnazarov, M. (2022). Biznes matematika. Innovatsion rivojlanish nashriyot-

matbaa uyi.

Published

2026-06-02

How to Cite

Ashurov Bakhtiyor Iskandarovich, & Rasulov Shamshod Fazliddin o'g'li. (2026). CHIZIQLI PROGRAMMALASHTIRISH MASALALARINING GEOMETRIK TALQINI VA OPTIMAL YECHIMLARINI TADQIQ ETISH . TADQIQOTLAR, 87(2), 233-242. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/31923