MATN VA UNING TURLARI
Keywords:
KALIT SO‘ZLAR: matn, matn lingvistikasi, matn turlari, hikoya matni, tasviriy matn, muhokama matni, kommunikativ birlik, semantika, grammatika, nutq madaniyati, diskurs, tilshunoslik.Abstract
ANNOTATSIYA. Mazkur maqolada matn va uning turlari zamonaviy
tilshunoslik nuqtayi nazaridan ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilingan. Matnning til
tizimidagi o‘rni, uning grammatik, semantik va kommunikativ xususiyatlari yoritilgan.
Shuningdek, matnning mazmuniy yaxlitligi, mantiqiy izchilligi, bog‘liqligi hamda
kommunikativ vazifalari haqida fikr yuritilgan. Maqolada hikoya, tasvir va muhokama
kabi asosiy matn turlarining o‘ziga xos xususiyatlari misollar va ilmiy qarashlar
asosida tahlil etilgan. O‘zbek va xorijiy tilshunos olimlarning matn lingvistikasi
bo‘yicha ilmiy yondashuvlari qiyosiy o‘rganilib, matnning nutq jarayonidagi ahamiyati
hamda axborotni samarali yetkazishdagi o‘rni ochib berilgan. Tadqiqot natijasida matn
tilning eng yirik kommunikativ birligi sifatida inson tafakkuri, nutq madaniyati va
muloqot samaradorligini ta’minlovchi muhim vosita ekanligi asoslab berilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Mahmudov Nizomiddin. Matn lingvistikasi asoslari. – Toshkent: O‘zbekiston
Milliy ensiklopediyasi, 2021.
2. Yo‘ldoshev Botir. Matn lingvistikasi va nutq madaniyati. – Toshkent: Fan, 2020.
3. Nurmonov Abdulla. Tanlangan asarlar. III jild. Tilshunoslik masalalari. –
Toshkent: Akademnashr, 2021.
4. Mengliyev Baxtiyor. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Tafakkur Bo‘stoni,
2022.
5. Sayfullayeva Ra’no. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Sintaksis va matn. – Toshkent:
Lesson Press, 2021.
6. Hakimov Murod. O‘zbek tilida matn va uning tadqiqi. – Toshkent: Fan va
texnologiya, 2020.
