GEMOTOLOGIK ANALIZATOR APPARATI ISHONCHLILIK DARAJASINI OSHIRISH USULLARINI ISHLAB CHIQISH TEXNIKASI
Abstract
Zamonaviy tibbiy diagnostikada gematologik analizatorlar qon tarkibidagi
hujayralarni miqdoriy va sifat jihatidan tahlil qilishda asosiy vosita hisoblanadi. Ushbu
qurilmalarning aniqligi va ishonchliligi bevosita bemorga qo‘yiladigan tashxisning
to‘g‘riligiga va davolash strategiyasining samaradorligiga ta’sir qiladi. Biroq,
murakkab optik-mexanik tizimlar, elektron datchiklar va reagentlar o‘rtasidagi o‘zaro
bog‘liqlik qurilmalarning ishonchlilik darajasiga nisbatan yuqori texnik talablarni
qo‘yadi.Hozirgi vaqtda laboratoriya diagnostikasida avtomatlashtirilgan tizimlarga
bo‘lgan talab ortib bormoqda. Gematologik analizatorlar soniyalar ichida o‘nlab
ko‘rsatkichlarni (eritrotsitlar, leykotsitlar, gemoglobin va boshqalar) hisoblab beradi.
Biroq, foydalanish jarayonida yuzaga keladigan texnik xatoliklar, datchiklarning
degradatsiyasi va tashqi muhit ta’siri natijalarning chetlanishiga (bias) olib kelishi
mumkin. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, laboratoriya xatolarining sezilarli qismi aynan
apparat qismining noto‘g‘ri kalibrlangani yoki ishonchlilik darajasining pastligi bilan
bog‘liq. Shu sababli, gematologik analizatorlarning ishonchliligini oshirishning yangi
texnik usullarini ishlab chiqish va ularni modellashtirish dolzarb muhandislik masalasi
hisoblanadi. Ushbu maqolada gematologik analizatorlarning ishonchliligini oshirishga
qaratilgan yangi texnik usullar va algoritmlar ko‘rib chiqiladi. Jumladan, apparatning
nosozliklarsiz ishlash muddatini uzaytirishda intellektual diagnostika tizimlarini joriy
etish masalasiga alohida e’tibor qaratilgan. Shuningdek, reagentlar sarfi va sensorlar
sezgirligining o‘zaro mutanosibligini ta’minlash orqali metrologik xatoliklarni
minimallashtirish usullari tahlil qilinadi, gematologik analizatorlarning ishonchlilik
darajasini oshirish bo‘yicha ishlab chiqilayotgan texnik yechimlar, laboratoriya
tahlillari sifatini yangi bosqichga olib chiqishga xizmat qiladi. Gematologik
analizatorlarning ishonchliligini oshirish nafaqat apparat qismini takomillashtirishni,
balki dasturiy tahlil va metrologik nazoratni integratsiya qilishni talab etadi. Taklif
etilayotgan bashoratli diagnostika usullari laboratoriya xarajatlarini kamaytirish bilan
birga, tashxis qo‘yishdagi aniqlikni maksimal darajaga ko‘taradi.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. G‘ulomov, Sh. S., & Aliev, R. M. (2019). Tibbiy-biologik o‘lchashlar va
datchiklar. Toshkent: "O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati" nashriyoti.
2. Ismoilov, I. T. (2021). Tibbiy texnikalarga servis xizmati ko‘rsatish va
ishonchliligini baholash. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: "Aloqachi".
3. To‘rayev, A. M. (2022). Gematologik analizatorlarning ishlash prinsiplari va
ulardagi tipik nosozliklar tahlili. "Zamonaviy klinika" ilmiy-amaliy jurnali, 2-
son, 45-50-betlar.
4. Xoliqov, A. A., & Rahmonov, B. B. (2023). Laboratoriya jihozlarining
metrologik tekshiruvi va xatoliklar nazariyasi. Toshkent: O‘zstandart agentligi
ilmiy to‘plami.
5. O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi. (2020). Klinik
laboratoriya diagnostikasi bo‘yicha uslubiy qo‘llanma. Toshkent.
6. O‘z DSt ISO 15189:2019. Tibbiyot laboratoriyalari. Sifat va kompetentlikka
bo‘lgan maxsus talablar. O‘zbekiston davlat standarti.
7. Sultonov, M. M. (2018). Mikroprotsessorli tibbiyot apparatlarini loyihalash
asoslari. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: Tatu nashriyoti.
8. Nazarov, Sh. Q. (2021). Biomeditsina muhandisligi: Gematologik tahlil
tizimlarini avtomatlashtirish. Respublika ilmiy-texnik anjumani materiallari
to‘plami.
