OPERATSIYADAN KEYINGI DAVRDAGI ASORATLAR VA ULARNING OLDINI OLISH
Keywords:
Kalit so'zlar: operatsiyadan keyingi asoratlar, tizimli yallig'lanish javobi (SIRS), laktat, prokaltsitonin, erta mobilizatsiya, ERAS protokollari, bemor xavfsizligi, jamoaviy yondashuv.Abstract
Annotatsiya
Ushbu maqolada zamonaviy xirurgiyaning eng dolzarb muammolaridan biri —
operatsiyadan keyingi asoratlarning (OKA) patofiziologik mexanizmlari, tarkibiy
tuzilishi va ularning oldini olishning innovatsion usullari tahlil qilingan. Tadqiqotlar
shuni ko'rsatadiki, qorin bo'shlig'i operatsiyalaridan keyingi asoratlar ko'rsatkichi 7%
dan 35% gacha o'zgarib turadi. Maqolada tizimli yallig'lanish javobi (SIRS) sharoitida
bemorlarni erta mobilizatsiya qilish, qon laktati va prokaltsitonin (PCT) markerlari
yordamida erta diagnostikani yo'lga qo'yish hamda ERAS (Fast-track) protokollarini
amaliyotga joriy etish orqali asoratlarni 2,5 barobargacha kamaytirish imkoniyatlari
ilmiy asoslab berilgan. Shuningdek, jarrohlik amaliyotida "bemor xavfsizligi" (patient
safety) tamoyillarini ta’minlashda jamoaviy yondashuvning (jarroh, anesteziolog,
reabilitolog) o'rni ko'rsatilgan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Shodmonov A.K., Misharev S.D. Xirurgiyada xavfsizlik va asoratlar
monitoringi. Samarqand: "Zarafshon", 2022. – 190 b.
2. Nazirov F.G., Akilov X.A. Gepatobiliar xirurgiyada operatsiyadan keyingi davr.
Toshkent: "Yangi asr avlodi", 2020. – 420 b.
3. Bazarov B.B., Usmonov R.M. Biomarkerlar yordamida asoratlarni erta aniqlash
usullari. Tibbiyotnomasi. 2024. №2. – B. 40-50.
4. Xadjibaev A.M., Rizaev J.A. Shoshilinch xirurgiyada asoratlar diagnostikasi va
davolash. Toshkent: "Abu Ali ibn Sino", 2022. – 480 b.
5. Karimov Sh.I. Xirurgik kasalliklar (Darslik). Toshkent: "Iqtisod-moliya", 2018.
– 640 b.
