ELEKTROMOBIL BATAREYALARIDA HARORAT VA ZARYADLASH REJIMINING ISHLASH SAMARADORLIGIGA TA’SIRI
Keywords:
Kalit so‘zlar: elektromobil, litiy-ion batareya, harorat, DC fast charging, zaryadlash, degradatsiya, BMS, issiqlik boshqaruvi.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada elektromobil batareyalarining ishlash
samaradorligiga harorat rejimi va zaryadlash usullarining ta’siri tahlil qilindi.
Elektromobillarda qo‘llaniladigan litiy-ion batareyalar yuqori energiya zichligi,
ekologik samaradorlik va ekspluatatsion qulaylikka ega bo‘lsa-da, ularning xizmat
muddati tashqi muhit va foydalanish sharoitlariga bevosita bog‘liq. Ayniqsa, past
haroratda batareyaning ichki qarshiligi ortadi, energiya berish qobiliyati pasayadi va
yurish masofasi kamayadi. Yuqori haroratda esa kimyoviy degradatsiya, elektrolit
parchalanishi va xavfsizlik xavfi kuchayadi. Shuningdek, tezkor DC zaryadlash
batareyadan foydalanishda qulaylik yaratsa-da, yuqori tok va issiqlik ajralishi sababli
batareya eskirishini tezlashtirishi mumkin. Geotab’ning 22 700 dan ortiq elektromobil
ma’lumotlari asosidagi tahliliga ko‘ra, o‘rtacha batareya degradatsiyasi yiliga 2,3%
atrofida bo‘lib, yuqori quvvatli DC tezkor zaryadlash eng katta stress omillaridan biri
sifatida ko‘rsatilgan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. International Energy Agency. Global EV Outlook 2026: Electric vehicle
batteries.
2. Menye J.S. va boshqalar. Lithium Battery Degradation and Failure Mechanisms.
Energies, 2025.
3. Geotab. EV Battery Health: Key Findings from 22,700 Vehicle Data.
4. Togun H. va boshqalar. A comprehensive review of battery thermal management
systems in electric vehicles, 2025.
5. Alawi A. va boshqalar. A Comprehensive Review of Thermal Management
Systems for Lithium-Ion Batteries, 2025.
