O‘ZBEKISTONDA OZIQ-OVQAT SANOATIDA QOʻLLANILADIGAN ISTIQBOLLI DORIVOR OʻSIMLIKLARNING BIOLOGIYASI VA AHAMIYATI
Keywords:
Kalit so‘zlari: flora, ziravor oʻsimliklar,organizm, Gazandaoʻt, (qichitqioʻt),sekresiya, globalgap,logistik,fitonsid.Abstract
Annatatsiya: Mazkur maqolada oziq-ovqat sanoatida qo‘llanilayotgan
istiqbolli dorivor o‘simliklar, ularning biologik faol moddalari hamda funksional
mahsulotlar ishlab chiqarishdagi ahamiyati yoritilgan. Dorivor o‘simliklardan tabiiy
qo‘shimcha, antioksidant, konservant va biologik faol komponent sifatida foydalanish
masalalari tahlil qilingan. Inson va hayvonlarning yashashi hamda hayot kechirish
jarayonida oʻsimliklar asosiy rol oʻynaydi. Chunki ular oziq ovqat, em-xashak, dori
darmon, kiyim kechak, havo hamda juda koʻpchilik moddalarning tabiiy manbalari
hisoblanadi. Ma'lumki, oʻsimliklar oʻzlarining u yoki bu organlarida hayot uchun zarur
boʻlgan turli organik moddalarni, ularning birikmalarini hamda mineral tuzlarni
saqlaydi. Inson shu sababli, oʻsimliklarning har xil organlaridan turli maqsadlar uchun
foydalanib kelmoqda.Ular madaniy oʻsimlik turlari va navlari bilan chegaralanib
qolmasdan, balki tevarak-atrofida oʻsayotgan yovvoyi oʻsimlik turlarining ichki
sirlarini bilib, oʻrganib, ulardan uzoq yillar davomida foydalanib kelmoqdalar.
References
Adabiyotlar
1.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi “O‘zbekiston
Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-
4947-son Farmoni. – Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 06/18/5483/1594-
son, 31.07.2018 y.; 06/19/5892/ 4134-son, 11.12.2019 y.
2. Hojimatov Q. O‘zbekistonning vitaminli o‘simliklari. - Toshkent, “Fan”,
1973.
3. Po‘latov Sarvar Mustafoyevich., Ro‘ziyeva Nazira Ochilovna., Ganiyev
Sanjar Ernazarovich. “Atrof-muhitni muhofaza etish, o‘zbekistonning istiqbolli
dorivor va o‘rmon o‘simliklarini yetishtirishda zamonaviy texnologiyalardan
foydalanish”. O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi. 2 (20) 2025.
4. O‘.E.Xo‘janazarov. N.O.Ro‘ziyeva. “The Teaching Methodology of The
Medicinal Plants of Cupressaceae Family”. European International Journal of
Pedagogics. – Germany, 2025. - Vol. 05. - Issue 05. - P. 251-256.(№43. IF: 12.56).
https://journalseeker.researchbib.com/view/issn. /2751-000X.
5. D.T.Bakiyev.O‘.E.Xo‘janazarov. N.O.Ro‘ziyeva “Istiqbolli dorivor
oʻsimliklar ayrim turlarining foydali xususiyatlari hamda ularni dars jarayonida
o‘qitish metodikasi”. Maktabgacha va maktab ta’limi jurnali (elektron jurnal). –
Toshkent, 2025. № 11-son.- B. 1580-1587.
6. M. Y. Yusupov, M. H. Sagdullayev(2022) “Ekologik xavfsizlik va barqaror
taraqqiyot asoslari” - Toshkent, “Universitet” nashriyoti. 174-bet.
7. S.Po‘latov, N.Ro‘ziyeva.,O‘. Xo‘janazarov. “O‘zbekistonning istiqbolli
dorivor o‘simliklari”, //O‘quv qo‘llanma 2025-yil. Toshkent. 132-bet.
8. G.T. Ro‘ziyeva .Bo‘lajak biologiya o‘qituvchilarini innovatsion kasbiy
faoliyatga tayyorlash. O‘zMU xabarlari. – Toshkent, 2022. - 183-185 b .
9. N.O.Ro‘ziyeva “Oliy ta’lim muassasalarida o‘zbekistonning dorivor
o‘simliklari fanini o‘qitish metodikasini takomillashtirishning metodik xususiyatlari”.
“Еlеktrоn tа’lim” –jurnali“Е-lеаrning”.-Navoiy, December, 2025, - N04, Vоl.
6ISSN2181-1199. -B.105-112.
10. Dorivor o‘simliklarni yetishtirsh texnologiyasi fanidan amaliy mashg‘ulotlar
uchun Po‘latov S.M. Darslik. 2023.
11.Dorivor o‘simliklarni yetishtirsh texnologiyasi Po‘latov S.M., Abdiyev F.R.,
Shukurov X.M., Xalikov.darslik 2023.
12. Ro‘ziyeva Nazira Ochilovna, Qodirova Shahribonu Normurodovna.
“Innovatsion ta’lim resurslari vositasida oliy ta’lim tashkilotlarida o‘zbekistonning
dorivor o‘simliklari fanini o‘qitish metodikasini rivojlantirishning nazariy asoslari”
maqola. Qishloq xo‘jaligida ilmiy yangiliklar – ilmiy, amaliy jurnali. 2025-yil,4-
son.dekabr.
