SAPONINLAR SAQLOVCHI DORIVOR O’SIMLIKLAR
Abstract
Saponinlar o‘simliklarda keng tarqalgan biologik faol birikmalar guruhiga
kiradi. Ular glikozid tabiatli moddalar bo‘lib, suv bilan chayqatilganda ko‘pik hosil
qilish xususiyatiga ega. Saponinlar dorivor o‘simliklarning farmakologik ta’sirida
muhim o‘rin egallaydi va ekspektorant, diuretik, yallig‘lanishga qarshi,
immunomodulyator hamda adaptogen ta’sir ko‘rsatadi. Ushbu maqolada
saponinlarning kimyoviy tuzilishi, tasnifi, biologik ahamiyati, ularni saqlovchi dorivor
o‘simliklar hamda ulardan olinadigan mahsulotlarning farmakognostik va
O‘simliklar tarkibidagi biologik faol moddalar orasida saponinlar alohida o‘rin
tutadi. Ular ko‘plab dorivor o‘simliklarning farmakologik faolligini ta’minlaydigan
asosiy komponentlardan biri hisoblanadi. Hozirgi kunda saponinlarga bo‘lgan qiziqish
ularning organizmga ko‘rsatadigan keng qamrovli biologik ta’siri bilan bog‘liq.
Saponinlar farmatsevtika sanoatida, xalq tabobatida va zamonaviy tibbiyotda
keng qo‘llaniladi. Ularning ekspektorant, antimikrob, antioksidant va
immunostimulyator xususiyatlari ilmiy tadqiqotlarda isbotlangan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Xolmatov X.X., Ahmedov O‘.A. Farmakognoziya. Toshkent.
2. Pratov O‘.P. Botanika. Toshkent.
3. Hamidov A.H. Dorivor o‘simliklar va ularning biologik faol moddalari.
4. Trease and Evans. Pharmacognosy. London.
5. Kokate C.K. Pharmacognosy.
6. Tyler V.E. Medicinal Plants.
7. WHO Monographs on Selected Medicinal Plants.
8. European Pharmacopoeia.
