MAKTABGACHA TA’LIMNING PAYDO BO‘LISHI VA TARIXIY RIVOJLANISHI
Keywords:
Kalit so‘zlar: maktabgacha ta’lim, bolalar bog‘chasi, Friedrich Fröbel, pedagogika tarixi, Rossiya imperiyasi, Sovet ta’lim tizimi, O‘zbekiston ta’limi.Abstract
Annotatsiya
Mazkur maqolada maktabgacha ta’lim (bolalar bog‘chasi) tizimining tarixiy
shakllanishi, uning dastlabki ildizlari va zamonaviy pedagogik tizim sifatida
rivojlanish bosqichlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda maktabgacha ta’limning qadimgi
jamiyatlardagi tarbiyaviy qarashlardan boshlab XIX asrda Yevropada sanoatlashuv
jarayoni ta’sirida muassasa sifatida shakllanishi yoritilgan. Ayniqsa, nemis pedagogi
Friedrich Fröbel tomonidan ishlab chiqilgan “Kindergarten” konsepsiyasining ilmiy-
pedagogik asoslari va uning xalqaro miqyosda tarqalishi alohida ko‘rib chiqiladi.
Shuningdek, maqolada Rossiya imperiyasi davrida maktabgacha ta’lim tizimining
shakllanishi, Adelaida Simonovich faoliyati, hamda Turkiston hududida
bog‘chalarning dastlabki kirib kelish jarayonlari tahlil qilingan. Sovet davrida
maktabgacha ta’limning davlatlashtirilishi, markazlashgan tizimga aylanishi va uning
ijtimoiy-mafkuraviy funksiyalari ham yoritilgan. O‘zbekiston hududida maktabgacha
ta’limning rivojlanishi esa mustaqillikkacha va mustaqillikdan keyingi davr kesimida
tahlil qilinadi. Maqola maktabgacha ta’lim tizimining tarixiy evolyutsiyasini yaxlit
ilmiy yondashuv asosida ko‘rsatib beradi hamda uning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rnini
ochib beradi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
[1] UNESCO. Early Childhood Care and Education Global Report, 2019.
[2] Plato. Republic; Aristotle. Politics.
[3] Owen, R. A New View of Society, 1816.
[4] Fröbel, F. The Education of Man, 1826–1844.
[5] Bruce, T. Early Childhood Education, Hodder Education, 2015.
[6] May, H. Infant School Movement in Europe, Oxford University Press.
[7] Russian Pedagogical Encyclopedia, “Simonovich A.”
[8] Becker, S. Education in Imperial Russia, 2004.
[9] Fitzpatrick, S. Education and Social Mobility in the USSR, Cambridge University
Press.
