GERMANIYANING YASHIL IQTISODIYOTI TRANSFORMATSIYASI (2020–2025 YY.): ENERGETIKA TARKIBI, IQLIM SIYOSATI VA DEKARBONIZATSIYA YO‘LIDAGI TO‘SIQLAR TAHLILI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Energiewende, qayta tiklanadigan energiya manbalari, dekarbonizatsiya, iqlim neytralligi, yashil iqtisodiyot transformatsiyasi, quyosh fotovoltaikasi, shamol energetikasi, Kernnetz, Atomausstieg, SuedLink, Smart Grid, redispetcherlash, KTF inqirozi, milliy emissiya savdosi tizimi (nEHS), CO2 solig‘i, dekapling, SMARD, Osterpaket.Abstract
Ushbu ilmiy maqolada Germaniyaning 2020–2025-yillardagi yashil iqtisodiyot
transformatsiyasi, “Energiewende” strategiyasining borishi va dekarbonizatsiya
yo‘lidagi tizimli to‘siqlar kompleks tahlil qilinadi. Federal tarmoq agentligi (SMARD)
va Atrof-muhitni muhofaza qilish federal boshqarmasi (UBA) ma’lumotlariga
tayangan holda, qayta tiklanadigan energiya manbalarining (QTEM) ulushi 2025-yil
yakuniga ko‘ra energiya ishlab chiqarish bo‘yicha 58,8% ga yetganligi tahlil qilingan.
Maqolada ko‘mir energetikasining qisqarishi hamda 2023-yilda yadro energetikasidan
to‘liq voz kechish (Atomausstieg) sharoitida milliy energiya xavfsizligini ta’minlash
masalalari yoritilgan. Shuningdek, shimoldagi shamol energiyasini janubdagi sanoat
markazlariga yetkazishdagi SuedLink va boshqa elektr tarmoqlari cheklovlari hamda
buning natijasida yuzaga kelayotgan redispetcherlash xarajatlari o‘rganilgan.
Germaniya iqlim va transformatsiya jamg‘armasi (KTF) byudjetidagi 60 milliard
yevrolik defitsitning yashil subsidiyalarga salbiy ta’siri, milliy vodorod
infratuzilmasini (Kernnetz) yaratish rejalari hamda iqtisodiy o‘sish va CO2 chiqindilari
o‘rtasidagi “dekapling” gipotezasi empirik tarzda baholangan.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. 59 (2021). Investments in renewables have more than doubled in Germany since
2021. [online] Bundeswirtschaftsministerium.de. Available at:
https://energiewende.bundeswirtschaftsministerium.de/EWD/Redaktion/EN/News
letter/2025/05/Meldung/direkt-finds.html.
2. Bundesnetzagentur.de. (2026). Bundesnetzagentur - Press - Energy transition
clears crucial hurdle – significant progress in electricity grid expansion in 2025.
[online] Available at:
https://www.bundesnetzagentur.de/SharedDocs/Pressemitteilungen/EN/2026/2026
0102_Netzausbau.html [Accessed 6 Jun. 2026].
3. Clean Energy Wire. (2023). Q&A – What the German top court’s ‘debt brake’
ruling means for climate policy. [online] Available at:
https://www.cleanenergywire.org/factsheets/qa-what-german-top-courts-debt-
brake-ruling-means-climate-policy.
4. Clean Energy Wire. (2025). Share of job offers in renewable sector increased
despite economic crises – report | Clean Energy Wire. [online] Available at:
https://www.cleanenergywire.org/news/share-job-offers-renewable-sector-
increased-despite-economic-crises-report [Accessed 6 Jun. 2026].
5. Clean Energy Wire. (2026). Renewable curtailment compensation costs in
Germany decrease 22% in 2025 | Clean Energy Wire. [online] Available at:
https://www.cleanenergywire.org/news/renewable-curtailment-compensation-
costs-germany-decrease-22-2025.
6. Disfold. (2025). German Energy Sector Analysis. [online] Available at:
https://disfold.com/germany/sector/energy/ [Accessed 6 Jun. 2026].
7. International Energy Agency (2023). Germany - Countries & Regions - IEA.
[online] IEA. Available at: https://www.iea.org/countries/germany.
8. Mordorintelligence.com. (2024). Germany Renewable Energy Companies - Top
Company List. [online] Available at:
https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/germany-renewable-energy-
market/companies.
9. Nasr, J. (2025). Boom despite crisis: German GreenTech sector continues on
growth trajectory. [online] Umweltbundesamt. Available at:
https://www.umweltbundesamt.de/en/press/pressinformation/boom-despite-crisis-
german-greentech-sector.
10. Prokon.energy. (2022). Electricity Producers in Germany – Overview &
Responsibilities | Prokon. [online] Available at: https://www.prokon.energy/en-
de/electricity-producers-in-germany-overview-and-resposibilities/ [Accessed 6
Jun. 2026].
11. publisher (2024). Bundesnetzagentur - Press - Bundesnetzagentur publishes 2024
electricity market data. [online] Bundesnetzagentur.de. Available at:
https://www.bundesnetzagentur.de/1043444.
12. RWE (2024). RWE increases its power production and earnings from renewables
to a record high in the first half of 2024. [online] Rwe.com. Available at:
https://www.rwe.com/en/press/rwe-ag/2024-08-14-rwe-increases-its-power-
production-and-earnings-from-renewables-to-a-record-high-in-h1-2024/
[Accessed 6 Jun. 2026].
13. Siemens-energy.com. (2026). SuedLink HVDC, Germany: Connecting clean
power. [online] Available at: https://www.siemens-
energy.com/global/en/home/references/suedlink-energy-transfer.html [Accessed 6
Jun. 2026].
14. Smard.de. (2025). SMARD | Der Strommarkt im Jahr 2025. [online] Available at:
https://www.smard.de/page/home/topic-article/444/218954/hoechste-pv-
einspeisung-in-jedem-quartal.
15. Smard.de. (2025). SMARD | Evaluation of last year. [online] Available at:
https://www.smard.de/page/en/topic-article/5892/215704/evaluation-of-last-year.
16. Theglobaleconomy.com. (2026). Available at:
https://www.theglobaleconomy.com/Germany/carbon_intensity/.
17. Umweltbundesamt. (2023). Greenhouse gas data reveals the need for fresh
momentum in climate action. [online] Available at:
https://www.umweltbundesamt.de/en/press/pressinformation/greenhouse-gas-
data-reveals-the-need-for-fresh.
18. Www.kfw.de. (2024). Hydrogen core network: an investment in the future for
Germany | KfW. [online] Available at: https://www.kfw.de/About-
KfW/Newsroom/Latest-News/Wasserstoff-Kernnetz.html.