EKSPLUATATSION SHAROITLARDA YONILG‘I SARFINI HISOBLASH (YUK, HARORAT VA RELYEFNI HISOBGA OLIB)
Keywords:
Kalit soʻzlar: yonilg‘i sarfi, ekspluatatsion sharoit, aylanma qatnov, relyef koeffitsiyenti, harorat taʻsiri, yuk koeffitsiyenti, transport logistikasi.Abstract
Annotatsiya: Mazkur maqolada avtomobil transporti vositalarining haqiqiy
ekspluatatsion sharoitlarida – oʻzgaruvchan havo harorati, qisman yuklanish va turli
yoʻl relyeflari taʻsirida yonilg‘i sarfini aniqlashning takomillashtirilgan koʻpaytmali
usuli taklif etilgan. Tadqiqot “Surxon Sanoat Qurilish” MChJning aylanma qatnov
marshrutlari (Termiz–Sherabod va Termiz–Muzrabot) hamda HOWO A7, MAN TGS
33.360 va Isuzu NQR 75 avtomobillari koʻrsatkichlari asosida olib borildi. Natijalar
shuni koʻrsatadiki, relyef, yuk massasi va harorat koeffitsiyentlarini yagona
koʻpaytmali modelda jamlash orqali yonilg‘i hisob-kitoblaridagi noaniqliklarni
qisqartirish va iqtisodiy samaradorlikni oshirish mumkin.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Spirin I.V. Organizatsiya i upravleniye passazhirskimi avtomobilʼnymi
perevozkami. — M.: Akademiya, 2010. — 400 s.
2. Wang J., Rakha H.A. Fuel consumption model for heavy duty diesel trucks: Model
development and testing. — Transportation Research Part D: Transport and
Environment. — 2017. — Vol. 55. — P. 127–141.
3. Zhou M., Jin H., Wang W. A review of vehicle fuel consumption models to evaluate
eco-driving and eco-routing. — Transportation Research Part D: Transport and
Environment. — 2016. — Vol. 49. — P. 203–218.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy geodeziya va kartografiya agentligi. Termiz–
Sherabod va Termiz–Muzrabot yoʻllarining relyef maʻlumotlari. — Toshkent,
2021.
5. Rakha H., Ahn K., Trani A. Development of VT-Micro model for estimating hot
stabilized light duty vehicle and truck emissions. — Transportation Research Part
D. — 2004. — Vol. 9, No. 1. — P. 49–74.
6. Demir E., Bärmann T., Laporte G. A comparative analysis of several vehicle
emission models for road freight transportation. — Transportation Research Part D.
— 2011. — Vol. 16, No. 5. — P. 347–357.
7. Oʻzbekiston Respublikasi transport vazirligi. Avtomobil transporti yonilg‘i sarfini
meʼorlash boʻicha uslubiy koʻrsatma. — Toshkent, 2019.
8. Pandian S., Gokhale S., Ghoshal A.K. Evaluating effects of traffic and vehicle
characteristics on vehicular emissions near traffic intersections. — Transportation
Research Part D. — 2009. — Vol. 14, No. 3. — P. 180–196. 9. Barlow T., Latham S., McCrae I., Boulter P. A reference book of driving cycles for
use in the measurement of road vehicle emissions. — TRL Published Project
Report. — 2009. — PPR354.
10. Ligterink N.E., de Lange R. Update analysis of real-world fuel consumption of
business passenger cars based on Dutch fuel pass data. — TNO Report
Mansunovich Y. S., O‘Gli A. R. B. YO ‘L TRANSPORTI HODISALARIGA
TA’SIR QILUVCHI ASOSIY OMILLAR //Механика и технология. – 2025. – Т.
6. – №. Спецвыпуск 1. – С. 191-194.
11. Nomozovich Y. S. Yugayev Shavkat Mansunovich //Xushvaqtov Jahongir.,"
Модели транспортных-эксплуатационных расходов на автомобильных
дорогах. – 2019.
12. Mansurovich Y. S., Sheraliyevich M. U. UGLERODPLASTIK GAZ
BALLONLARINI EKSPLUATATSIYA QILISH VA GAZ BALLONLARINI
MUSTAHKAMLIKKA HISOBLASH //Механика и технология. – 2025. – Т. 6.
– №. Спецвыпуск 2. – С. 240-244.