PEDAGOGIK NIZOLARNI BARTARAF ETISHDA PSIXOLOGIK YONDASHUV
Keywords:
Kalit so‘zlar: pedagogik nizo, konflikt, mediatsiya, destruktiv nizo, konstruktiv yechim, emotsional rigidlik, assertiv xulq-atvor, kompromiss.Abstract
Annotatsiya: Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim muhitida yuzaga keladigan
pedagogik nizolarning ijtimoiy-psixologik tabiati va dinamikasi tahlil qilinadi.
Nizolarning subyektlar aro (O‘qituvchi – O‘quvchi, O‘qituvchi – Ota-ona, O‘qituvchi
– Ma’muriyat) tasnifi, ularning kelib chiqish sabablari hamda maktab amaliyotchi
psixologining nizoning oldini olish va uni konstruktiv hal etishdagi strategik faoliyat
algoritmlari ilmiy-amaliy jihatdan asoslab berilgan.
References
ADABIYOTLAR ROʻYXATI:
1. O‘zbekiston Respublikasining "Mediatsiya to‘g‘risida"gi Qonuni. – Toshkent: Milliy
qonunchilik ma’lumotlari bazasi, 2018. (Nizolarni sudgacha neytral tomon yordamida hal
qilishning huquqiy asosi).
2. Grishina N. V. Psixologiya konflikta. – Sankt-Peterburg: Piter, 2018. – 544 s.
(Konfliktologiya sohasidagi fundamental manba, nizolarning dinamikasi va strukturaviy
tahlili).
3. Thomas K. W., Kilmann R. H. Thomas-Kilmann Conflict Mode Instrument. – NY:
Xicom, 1974. (Nizoli vaziyatlarda shaxsning individual strategiyalarini aniqlash
metodologiyasi).
4. Karimova V. M. Ijtimoiy psixologiya: darslik. – Toshkent: Fan va texnologiyalar, 2017.
– 260 b. (O‘zaro munosabatlar tizimidagi nizolar, muloqot va guruhlararo
ziddiyatlarning ijtimoiy-psixologik qonuniyatlari).
5. Nishonova Z. T. Psixologik konsultatsiya va korreksiya. – Toshkent: Tafakkur, 2020. –
312 b. (Pedagogik jamoa va o‘quvchilar o‘rtasidagi nizolarni bartaraf etishda
qo‘llaniladigan amaliy treninglar va metodikalar).
6. Ansupov A. Y., Shipilov A. I. Konfliktologiya: Uchebnik dlya vuzov. – Moskva: Yuniti-
Dana, 2021. – 564 s. (Pedagogik va boshqaruv tizimidagi nizolarni modellashtirish va
preventiv chora-tadbirlar tizimi).
7. Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti (JSST). Ta’lim muassasalarida sog‘lom psixologik
iqlimni yaratish va pedagoglarning kasbiy charchash sindromini neytrallash amaliy
qo‘llanmasi. – Jeneva: WHO Press, 2024.