MAKTABLARDA DEVIANT XULQ-ATVORLI O‘QUVCHILAR BILAN ISHLASHNING PSIXOLOGIK TIZIMI
Keywords:
Kalit so‘zlar: deviant xulq-atvor, o‘smirlik inqirozi, agressiya, korreksiya, preventiv chora-tadbirlar, reasotsializatsiya,Abstract
Annotatsiya: Mazkur metodik tahlilda maktab o‘quvchilari, ayniqsa o‘smirlar
o‘rtasida deviant (normadan chetlanuvchi) xulq-atvorning shakllanish sabablari, uning
namoyon bo‘lish shakllari hamda amaliyotchi psixologning ushbu toifadagi bolalar
bilan ishlash strategiyalari ko‘rib chiqiladi. Maqolada deviant xulq-atvorni
korreksiyalash va uning oldini olish bo‘yicha aniq bosqichli algoritmlar taklif etilgan.
References
ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1. O‘zbekiston Respublikasining "Xotin-qizlar va bolalar huquqlari, erkinliklari
hamda qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish tizimi yanada
takomillashtirilishi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim
qonun hujjatlariga ochangezliklar va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida"gi
Qonuni. – Toshkent: Milliy qonunchilik ma’lumotlari bazasi, 2023. (Voyaga
yetmaganlarga nisbatan zo‘ravonlikning oldini olish va profilaktika asosi).
2. Zmanovskaya E. V. Deviantologiya: Psixologiya otklonyayushegosya
povedeniya. – Moskva: Akademiya, 2019. – 288 s. (Deviant xulq-atvor turlari
va ularning psixologik determinanti bo‘yicha fundamental darslik).
3. Kleiberg Yu. A. Psixologiya deviantnogo povedeniya. – Sankt-Peterburg: Piter,
2021. – 368 s. (O‘smirlar o‘rtasidagi xulq-atvor buzilishlarini ijtimoiy-
psixologik korreksiyalash metodikalari).
4. Nishonova Z. T. Psixologik konsultatsiya va korreksiya. – Toshkent: Tafakkur,
2020. – 312 b. (Muammoli va deviant xulqli bolalar bilan individual ishlashning
amaliy tizimi).
5. Karimova V. M. Ijtimoiy psixologiya va muloqot madaniyati. – Toshkent:
O‘qituvchi, 2018. – 210 b. (O‘smirlarda deviant guruhlar ta’siriga tushib qolish
mexanizmlari va uning preventivasi).
6. Lichko A. E. Psixopatii i aksentuatsii xaraktera u podrostkov. – Sankt-
Peterburg: Rech, 2010. – 256 s. (O‘smirlarda xarakter aksentuatsiyalari va
ularning deviantlikka ta’siri diagnostikasi).
7. Jahon Sog‘liqni Saqlash Tashkiloti (JSST). Voyaga yetmaganlar o‘rtasida
suitsidal va deviant xulq-atvor xavflarini barvaqt aniqlash hamda maktab
psixologik xizmatini tashkil etish bo‘yicha xalqaro qo‘llanma. – Jeneva: WHO
Press, 2024.
