QIZAMIQ KASALLIGI EPIDEMIOLOGIK DINAMIKASIDA VAKSINATSIYA BILAN QAMROV DARAJASINING TA'SIRI VA RETROSPEKTIV TAHLILI

Authors

  • Mirzoyeva Mehriniso Rizoyevna Author
  • Keldiyorova Zilola Doniyorovna Author
  • Axmedov Bekzod Qosimjon o’g’li Author

Keywords:

Kalit so'zlar: qizamiq, vaksinatsiya qamrovi, epidemiologik dinamika, MMR vaktsinasi, retrospektiv tahlil, podacha immunitet, COVID-19 ta'siri, insidenslik, immunizatsiya bo'shliqlari.

Abstract

Dolzarbligi.  Qizamiq  —  samarali  vaksina  mavjudligiga  qaramay,  jahon 
miqyosida  qayta  ko'tarilayotgan  yuqumli  kasalliklardan  biri  hisoblanadi.  Jahon 
sog'liqni  saqlash  tashkiloti  (JSST)  ma'lumotlariga  ko'ra,  2023-yilda  qizamiq  bilan 
kasallanish 2022-yilga nisbatan 20% ga oshgan bo'lib, xususan Yaqin Sharq, Afrika va 
Janubi-sharqiy Osiyo mintaqalarida o'tkir epidemiyalar qayd etildi. Buyuk Britaniya 
2026-yilda qizamiq eliminatsiya maqomini yo'qotdi — bu vaksinatsiya qamrovining 
pasayishi bilan to'g'ridan-to'g'ri bog'liq holat (Venkatesan, 2026). Podacha immunitetni 
saqlab  qolish  uchun  zarur  bo'lgan  95%  vaksinatsiya  qamrovi  chegarasiga  ko'plab 
mamlakatlar hali erisha olmayapti; bu esa epidemiologik vaziyatni beqarorlashtiruvchi 
asosiy omil sifatida ilmiy hamjamiyat diqqatini jalb etmoqda (Mwale, 2026; Mercado 
et al., 2026). 

References

Foydalanilgan adabiyotlar:

1. Alzamil L. Measles in the Post-COVID Era: Incidence Trends, Vaccination

Coverage, Demographic and Subnational Distribution in Saudi Arabia, 2015–2024 //

Vaccines. – 2026. – T. 14. – №. 5. – S. 445.

2. Yitbarek K. et al. Spatial and temporal trends of measles and measles vaccination

status in Ethiopia, 2015–2024 // Vaccine. – 2026. – T. 80. – S. 128524.

3. Mercado V.J. et al. Immunization gaps and measles outbreaks in ASEAN (2015-

2025): a systematic review and meta-analysis // Journal of Infection and Public Health.

– 2026. – S. 103238.

4. Mwale M. Persistent measles immunization gaps in LMICs: Insights from the 2024

revision of the WHO/UNICEF estimates of National Immunization Coverage //

Vaccine. – 2026. – T. 75. – S. 128298.

5. Venkatesan P. UK loses measles elimination status as cases rise // The Lancet

Infectious Diseases. – 2026. – T. 26. – №. 4. – S. e215.

Published

2026-06-12

How to Cite

Mirzoyeva Mehriniso Rizoyevna, Keldiyorova Zilola Doniyorovna, & Axmedov Bekzod Qosimjon o’g’li. (2026). QIZAMIQ KASALLIGI EPIDEMIOLOGIK DINAMIKASIDA VAKSINATSIYA BILAN QAMROV DARAJASINING TA’SIRI VA RETROSPEKTIV TAHLILI . TADQIQOTLAR, 88(2), 24-26. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/33666