INSON OMILI VA IJTIMOIY MUHANDISLIK: KIBERXAVFSIZLIK TIZIMLARIDAGI ZAIFLIKLARNING EVOLYUTSION TAHLIL
Keywords:
Kаlit sо‘zlаr: Inson omili, Ijtimoiy muhandislik, Kiberxavfsizlik, Zaifliklar, Evolyutsion tahlil, Kiberhujumlar, Foydalanuvchi xatti-harakatlariAbstract
Аnnоtаtsiуа. Maqola inson omili va ijtimoiy muhandislikning kiberxavfsizlik
tizimlaridagi zaifliklarga ta'sirini evolyutsion tahlil qiladi. Kiberxavfsizlik sohasida
texnologik yechimlar muhim bo'lsa-da, inson xatti-harakatlari va psixologik zaifliklar
ko'pincha kiberhujumlarning asosiy sababi hisoblanadi. Ijtimoiy muhandislik usullari
orqali kiberjinoyatchilar foydalanuvchilarni manipulyatsiya qilib, tizimlarga kirishni
ta'minlaydilar. Maqolada kiberhujumlarning evolyutsiyasi, inson omilining roli va
kelajakdagi xavf-xatarlarni boshqarish strategiyalari haqida fikr yuritiladi.
Foydalanuvchilarni ta'lim berish va xavfsizlik madaniyatini rivojlantirish zarurligi
ta'kidlanadi, shuningdek, ilg'or texnologiyalarni qo'llash orqali kiberxavfsizlikni
mustahkamlash yo'llari ko'rsatiladi.
References
FОУDАLАNILGАN АDАBIУОTLАR
1. Abduhalikov, A. S. (2022). Axborot xavfsizligi va kiber-psixologiya: Inson omili va
ijtimoiy muhandislik xavflari tahlili. Toshkent: "Fan va Texnologiya" nashriyoti.
2. Karimov, J. R. (2021). Zamonaviy kiberxavfsizlik strategiyalari: Texnik va ijtimoiy
zaifliklarni bartaraf etish usullari. Samarkand: "O‘qituvchi" nashriyoti.
3. Mirzayev, B. T. (2023). Raqamli dunyoda manipulyatsiya: Ijtimoiy muhandislik
metodlarining evolyutsion rivojlanishi va kiber-tahdidlar. Toshkent: "Akademika"
nashriyoti.
4. Navrolov, S. M. (2020). Axborot tizimlarida inson omili: Kiber-jinoyatchilikning
psixologik va texnik jihatlari. Andijon: "Universitet" nashriyoti.
5. Rahimov, O. K. (2019). Kiberxavfsizlik asoslari: Axborotni himoya qilishda inson
xatolari va ularning oqibatlari. Buxoro: "Ilm" nashriyoti.
6. Toshpo‘latov, D. A. (2024). Sun’iy intellekt davrida ijtimoiy muhandislik: Deepfake
va yangi avlod kiber-hujumlar tahlili. Toshkent: "Yangi asr" nashriyoti.
