MAYDA BEZORILIK HUQUQBUZARLIKLARNING NAZARIY-HUQUQIY TAHLILI
Keywords:
Kalit so‘zlar: mayda bezorilik, huquqbuzarliklar, ma’muriy javobgarlik, jamoat tartibi, fuqarolar osoyishtaligi, bezorilik jinoyati, huquqiy kvalifikatsiya, huquqni qo‘llash amaliyoti, normativ-huquqiy hujjatlar, dispozitsiya, huquqiy noaniqlik, diskretsion vakolatlar, haqorat qilish, haqoratomuz shilqimlik, shahvoniy shilqimlik.Abstract
Annotatsiya
Mazkur maqolada bezorilik bilan bog‘liq huquqbuzarliklarning, xususan, mayda
bezorilikning jinoiy-huquqiy va ma’muriy-huquqiy jihatlari kompleks tahlil qilingan.
Tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining
183-moddasida nazarda tutilgan mayda bezorilik huquqbuzarligining dispozitsiyasi
ilmiy asosda sharhlanib, uning tarkibiy elementlari, ya’ni uyatli so‘zlar bilan so‘kinish,
haqoratomuz shilqimlik qilish hamda jamoat tartibi va fuqarolar osoyishtaligini
buzuvchi boshqa xatti-harakatlarning mazmuni ochib berilgan.
Shuningdek, maqolada mazkur huquqbuzarlik elementlarining huquqiy tabiati,
ularni kvalifikatsiya qilishdagi muammolar, xususan haqorat qilish va mayda bezorilik,
shuningdek haqoratomuz shilqimlik va shahvoniy shilqimlik o‘rtasidagi farqlar ilmiy
nuqtai nazardan asoslab berilgan. Normativ-huquqiy hujjatlardagi mavhum va turlicha
talqin qilinishi mumkin bo‘lgan dispozitsion iboralar huquqni qo‘llash amaliyotida
diskresion vakolatlarning kengayishiga olib kelishi, bu esa o‘z navbatida shaxslarning
huquq va erkinliklariga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinligi ta’kidlangan.
Tadqiqot davomida huquqni qo‘llash amaliyotidan olingan misollar asosida
mavjud muammolar ochib berilib, normativ-huquqiy hujjatlarda “shu kabi boshqa
xatti-harakatlar”, “va boshqalar” kabi noaniq iboralardan foydalanishning salbiy
oqibatlari asoslab berilgan.
References
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi. –
Toshkent: Adolat, 2026.
2. O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksi. – Toshkent: Adolat, 2026.
3. O‘zbekiston Respublikasining 2023-yil 8-avgustdagi “Normativ-huquqiy
hujjatlarning va ular loyihalarining korrupsiyaga qarshi ekspertizasi to‘g‘risida”gi
O‘RQ-860-son Qonuni (2026-yil holatiga ko‘ra amaldagi tahrirda).
4. O‘zbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risida”gi
Qonuni. – Toshkent, 2026.
5. Rustambaev M.X. Jinoyat huquqi (Umumiy qism). – Toshkent: TDYU
nashriyoti, 2026. Rustambaev M.X. Jinoyat huquqi (Maxsus qism). – Toshkent: TDYU
nashriyoti, 2026.
6. Djavkashev J.A. Ma’muriy huquq: darslik. – Toshkent: Adolat, 2026.
7. Abdullaev A. Jinoyat huquqi nazariyasi. – Toshkent: TDYU, 2026.
8. G‘ofurjonov I.M. Ma’muriy javobgarlik muammolari. – Toshkent: Fan, 2026.
9. Turemuratov S. Huquqbuzarliklarni kvalifikatsiya qilish muammolari. –
Toshkent: Yangi asr avlodi, 2026.
10. O‘zbek tilining izohli lug‘ati. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi,
2026.
11. O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi qarorlari (bezorilik va jamoat
tartibini buzish ishlari bo‘yicha, 2026-yil holatiga ko‘ra).
12. O‘zbekiston Respublikasi sud amaliyoti materiallari (2024–2026-yillar).
13. Huquqni qo‘llash amaliyoti va ilmiy tahliliy maqolalar to‘plami. – Toshkent,
2026.
