O’ZBEKISTON – IKKINCHI JAHON URUSHI YILLARIDA

Abstract

  Annotatsiya:  Ushbu  maqola  Ikkinchi  jahon urushi  yillarida  Oʻzbekistonning 
ijtimoiy-iqtisodiy,  siyosiy  va  madaniy  hayotida  yuz  bergan  chuqur  va  ko‘lamli 
o‘zgarishlarni kompleks yondashuv asosida tahlil etishga bag‘ishlangan. Tadqiqotda 
respublikaning strategik ahamiyati, uning front ortidagi tayanch hudud sifatidagi o‘rni, 
shuningdek,  urush  taqdirini  hal  etishda  o‘zbek  xalqining  fidokorona  hissasi  tarixiy 
manbalar,  arxiv  hujjatlari  va  zamonaviy  ilmiy  qarashlar  asosida  keng  yoritiladi. 
Maqolada urush yillarida respublikaga ko‘chirib keltirilgan sanoat korxonalari, ilmiy-
tadqiqot  muassasalari  va  madaniy  markazlarning  faoliyati,  ularning  qisqa  muddat 
ichida ishlab chiqarish quvvatini tiklashi hamda front ehtiyojlarini ta’minlashdagi o‘rni 
chuqur tahlil qilinadi. Shu bilan birga, qishloq xo‘jaligi sohasidagi safarbarlik, xotin-
qizlar  va  yoshlarning  mehnat  frontidagi  jasorati, xalqning  og‘ir  sinovlarga  bardosh 
berishdagi  matonati  alohida  e’tibor  markazida  turadi.  Tadqiqotda  inson  omili  — 
urushning oddiy odamlar taqdiriga ko‘rsatgan ta’siri, oilaviy ajralishlar, yo‘qotishlar 
va  ruhiy  kechinmalar  badiiy-ilmiy  uyg‘unlikda  talqin  qilinadi.  Shu  orqali  o‘zbek 
xalqining  sabr-toqati,  bag‘rikengligi  va  yuksak  insoniy  fazilatlari  tarixiy  jarayonlar 
fonida  ochib beriladi. Maqola,  shuningdek,  urush  yillarida  shakllangan  millatlararo 
hamjihatlik, evakuatsiya qilingan xalqlarga ko‘rsatilgan insonparvarlik yordami va bu 
jarayonning  jamiyat  ma’naviy  hayotiga  ta’sirini  ham  yoritadi.  Tahlillar  asosida 
Oʻzbekistonning  urush  davridagi  o‘rni  va  roli  yangi  konseptual  qarashlar  nuqtayi 
nazaridan qayta baholanadi.