AORTAL QOPQOQ YETISHMOVCHILIGI. ETIOLOGIYASI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Aortal qopqoq etishmovchiligi, aorta regurgitatsiyasi, yurak klapan kasalliklari, etiologiya, gemodinamik buzilishlar, chap qorincha gipertrofiyasi, revmatik yurak kasalligi, infeksion endokardit, yurak yetishmovchiligi, kardiovaskulyar patologiya.Abstract
Kirish
Yurak-qon tomir tizimi kasalliklari hozirgi kunda dunyo bo‘yicha nogironlik va
o‘lim holatlarining asosiy sabablaridan biri hisoblanadi. Ushbu kasalliklar orasida
yurak klapanlari patologiyalari alohida ahamiyat kasb etadi. Xususan, aortal qopqoq
etishmovchiligi yurakning gemodinamik faoliyatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadigan va
vaqt o‘tishi bilan surunkali yurak yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin bo‘lgan
muhim klinik holatlardan biridir.
Aortal qopqoq etishmovchiligi — bu diastola vaqtida aorta qopqog‘ining to‘liq
yopilmasligi natijasida qonning aortadan chap qorinchaga qaytib oqishi bilan
tavsiflanadigan patologik holatdir. Natijada chap qorincha hajmiy yuklama ostida
qoladi, miokard gipertrofiyasi va keyinchalik yurak funksiyasining pasayishi
rivojlanadi. Kasallik uzoq vaqt davomida kompensatsiyalangan holatda kechishi
mumkin, biroq kech bosqichlarda og‘ir gemodinamik buzilishlar yuzaga keladi.
Mazkur kasallikning rivojlanishida turli etiologik omillar muhim rol o‘ynaydi.
Ular orasida revmatik kasalliklar, infeksion endokardit, tug‘ma yurak nuqsonlari, aorta
ildizi patologiyalari hamda degenerativ o‘zgarishlar yetakchi o‘rin tutadi. So‘nggi
yillarda diagnostika usullarining takomillashuvi aortal qopqoq etishmovchiligini erta
aniqlash va samarali davolash imkoniyatlarini kengaytirmoqda.
Shu sababli aortal qopqoq etishmovchiligining etiologiyasi, rivojlanish
mexanizmlari hamda klinik ahamiyatini o‘rganish zamonaviy kardiologiyaning
dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Tashkenbayeva E.N. Klinik kardiologiya: darslik. – Samarqand: Tibbiyot
ko‘zgusi, 2022. – 568 b.
2. Sinelnikov Yu.S., Kayumov A.R., Adilov Sh.Sh., Zoirova N.A., Lyzhin Ye.M.
Tug‘ma aortal qopqoq patologiyasida Ross operatsiyasining qo‘llanilishi //
Cardiojournal.uz. – 2025.
3. Ignatenko A.N. Aortal regurgitatsiya: epidemiologik, etiologik va patofiziologik
xususiyatlari // Klinitsist (Клиницист). – 2020.
4. Gulua I.G., Bogova O.T., Shurgaya M.A. va boshqalar. Porajeniya aortalnogo
klapana serdtsa u pozhilyx patsientov (obzor) // Vestnik Rossiyskogo
obshchestva mediko-sotsialnoy ekspertizy. – 2025.
5. Gordienko A.V., Shikhverdiev N.N. Epidemiologicheskie aspekty patologii
aortalnogo klapana // Byulleten Voenno-meditsinskoy akademii. – 2021.
6. Delyagin V.M., Amir-Zade K.A. Bikuspidal aortal qopqoq: anatomiya,
patofiziologiya va klinik ko‘rinishlar // Vrach (Врач) jurnali. – 2021.
7. Karpova N.Yu., Rashid M.A., Kazakova T.V., Shostak N.A. Aortal
regurgitatsiya // Russkiy meditsinskiy jurnal. – 2014.
