IBN HISHOMNING "QOTRUN-NADO VA BALLUS-SADO" ASARINING NAHV ILMIDAGI AHAMIYATI

Authors

  • Yo‘lchiboyev Muslimjon Author

Keywords:

Kalit so'zlar: Ibn Hishom, Qotrun-nado, nahv ilmi, arab grammatikasi, i'rob, ism, fe'l, harf, Basra va Kufa maktablari, arab tili ta'limi

Abstract

Annotatsiya:  Ushbu  maqolada  o'rta  asrlarning  buyuk  arab  tilshunosi  Ibn 
Hishom al-Ansoriyning  (1309–1360) "Qotrun-nado va  ballus-sado"  asarining  arab 
nahv  ilmidagi  o'rni  va  ahamiyati  ilmiy  jihatdan  tahlil  etilgan.  Asarning  tuzilishi, 
mazmuni, talimiy metodologiyasi, shuningdek, uni Sibavayhi, az-Zamaxshariy va Ibn 
Hojib  kabi  olimlarning  asarlari  bilan  qiyosiy  tahlili  amalga  oshirilgan.  Maqolada 
asarning an'anaviy va zamonaviy arab tili ta'limidagi o'rni, uning o'quv qo'llanma 
sifatidagi ahamiyati bayon etilgan. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI

1. Ibn Hishom al-Ansoriy, Jamoliddin Abdulloh. Qotrun-nado va ballus-sado (matn

va sharh). — Bayrut: Dor al-Fikr, 2001.

2. Ibn Hishom al-Ansoriy, Jamoliddin Abdulloh. Mug'ni-l-labib an kutubi-l-a'oriy. —

Bayrut: Dor al-Fikr, 1985. — 2 jild.

3. Ibn Hishom al-Ansoriy, Jamoliddin Abdulloh. Al-A'robiy an qavo'idi-l-i'rob. —

Damashq: Dor al-Qalam, 1988.

4. Ibn Hishom al-Ansoriy, Jamoliddin Abdulloh. Audohu-l-masalik ila alfiyyati Ibni

Molik. — Bayrut: Dor al-Jil, 1979. — 4 jild.

5. Sibavayhi, Amr ibn Usmon. Al-Kitob. — Qohira: Maktabatu-l-Xonajiy, 1988. — 5

jild.

6. Az-Zamaxshariy, Abulqosim Mahmud. Al-Mufassal fi san'ati al-i'rob. — Bayrut:

Dor al-Jil, 1990.

7. Ibn Hojib, Jamoliddin. Al-Kofiya fi-n-nahv. — Bayrut: Dor al-Kutub al-Ilmiyya,

1982.

8. Ibn Molik, Jamoliddin Muhammad. Al-Alfiyya fi-n-nahv va-s-sarf. — Bayrut: Dor

al-Ma'rifa, 1995.

9. Ibn Aqil al-Hamadoniy, Bahouddin. Sharhu Ibn Aqil ala alfiyyati Ibni Molik. —

Qohira: Dor at-Turoth, 1980. — 2 jild.

10. Al-Azhariy, Xolid ibn Abdulloh. Sharhu Qotri-n-nada va balli-s-sada. — Bayrut:

Maktabatu-l-Asriyya, 2005.

11. Ibn Xaldun, Abdurrahmon. Muqaddima. — Bayrut: Dor al-Kutub al-Ilmiyya,

1993.

12. As-Suyutiy, Jaloliddin. Bug'yatu-l-vu'ot fi tabaqoti-l-lug'aviyyin va-n-nuhot. —

Bayrut: Dor al-Fikr, 1979. — 2 jild.

13. Al-Qifti, Ali ibn Yusuf. Inbahu-r-ruvot ala anbahi-n-nuhot. — Qohira: Dor al-Fikr

al-Arabiy, 1982. — 4 jild.

14. Versteegh, Kees. The Arabic Language. — Edinburgh: Edinburgh University

Press, 1997.

15. Carter, Michael G. Sibawayhi. — London: I.B. Tauris, 2004.

16. Owens, Jonathan. The Foundations of Grammar: An Introduction to Medieval

Arabic Grammatical Theory. — Amsterdam: John Benjamins, 1988.

17. Levin, Aryeh. The Grammatical Terms of Sîbawayhi. — Jerusalem: The Israel

Academy of Sciences and Humanities, 1994.

18. Ibrohimov, Ne'matulloh; Yusupov, Muhammad. Arab tili grammatikasi. —

Toshkent: Toshkent islom universiteti, 2008. — 2 jild.

19. Bodiriy, Do'stmuhammad Nasriddin. Nahv darsligi 1, 2. — Toshkent: Hilol nashr,

2019.

20. Ahrorov, Ibodulloh. Taysirus sarf. — Toshkent: Movarounnahr, 2015.

21. Hikmatov, Abduqayum. Nahv darsligi. — Toshkent: O'zbekiston, 2016.

22. www.arabik.uz — Arab tili ta'limi portali. [Elektron manba]. URL:

https://www.arabik.uz (murojaat sanasi: 2025-yil).

Published

2026-06-15

How to Cite

Yo‘lchiboyev Muslimjon. (2026). IBN HISHOMNING "QOTRUN-NADO VA BALLUS-SADO" ASARINING NAHV ILMIDAGI AHAMIYATI . TADQIQOTLAR, 88(3), 74-79. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/34136