MOVAROUNNAHR ALLOMALARI VA ULARNING JAHON TAMADDUNIGA TA'SIRI

Authors

  • Abdulhamid Abdullayev Author

Keywords:

Kalit so'zlar: Movarounnahr, jahon tamadduni, al-Xorazmiy, Ibn Sino, Beruniy, Koshg'ariy, Navoiy, Ulug'bek, islom oltin davri, ilmiy meros, sivilizatsiyalar ta'siri

Abstract

ANNOTATSIYA 
Ushbu maqolada Movarounnahr — O'rta Osiyoning tarixiy-madaniy markazi — 
zaminida  yetishib  chiqqan  buyuk  allomalarning  jahon  fani,  falsafasi,  tibbiyoti, 
astronomiyasi,  matematikasi  va  gumanitar  fanlari  rivojiga  qo'shgan  hissasi  ilmiy 
jihatdan  tahlil  etilgan.  Muhammad  ibn  Muso  al-Xorazmiy,  Abu  Ali  ibn  Sino,  Abu 
Rayhon  Beruniy,  Yusuf  Xos  Hojib,  Ahmad  Yugnakiy,  Mahmud  Koshg'ariy,  az-
Zamaxshariy, Ulug'bek, Ali Qushchi, Alisher Navoiy va boshqa siymolarning jahon 
tamaddunidagi  o'rni  ko'rib  chiqilgan.  Maqolada  ushbu  allomalarnig  ilmiy  merosi 
G'arb va Sharq sivilizatsiyalariga ta'sirini belgilovchi omillar ham tahlil qilingan. 

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI

1. Al-Xorazmiy, Muhammad ibn Muso. Kitob ul-muxtasar fi hisob ul-jabr va-l-

muqobala. — Toshkent: Fan, 1983.

2. Al-Xorazmiy, Muhammad ibn Muso. Kitob surat ul-ard. Arabcha matn va tarjima.

— Qohira: Dor ul-Kutub, 1994.

3. Ibn Sino, Abu Ali. Al-Qonun fi-t-tibb. — Bayrut: Dor Ihyo-t-Turoth al-Arabiy,

1987. — 3 jild.

4. Ibn Sino, Abu Ali. Kitob ush-shifa. — Qohira: Al-Hay'a al-Misriyya, 1975.

5. Beruniy, Abu Rayhon. Hindiston (Tahqiq mo li-l-Hind). — Toshkent: Fan, 1965.

6. Beruniy, Abu Rayhon. Al-Qonun al-Mas'udiy. — Haydarbod: Doyirat ul-Ma'orif al-

Usmoniyya, 1954–1956. — 3 jild.

7. Beruniy, Abu Rayhon. Al-Jamohir fi ma'rifati-l-javohir. — Bayrut: Olam ul-Kutub,

1984.

8. Al-Forobiy, Abu Nasr. Oroul ahli-l-madinati-l-fozila. — Bayrut: Dor ul-Mashriq,

1986.

9. Al-Forobiy, Abu Nasr. Kitob ul-musiqiy al-kabir. — Qohira: Dor ul-Kotib al-

Arabiy, 1967.

10. Koshg'ariy, Mahmud. Devonu lug'oti-t-turk. — Toshkent: Fan, 1960–1963. — 3

jild.

11. Az-Zamaxshariy, Abulqosim Mahmud. Al-Mufassal fi san'ati al-i'rob. — Bayrut:

Dor al-Jil, 1990.

12. Navoiy, Alisher. Xamsa. — Toshkent: G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at

nashriyoti, 1991.

13. Navoiy, Alisher. Muhokamat ul-lug'atayn. — Toshkent: O'zbekiston, 1998.

14. Ulug'bek, Mirzo Muhammad Targ'ay. Zij-i Sultoniy. — Toshkent: O'zFA

nashriyoti, 1994.

15. Yassaviy, Xoja Ahmad. Devoni hikmat. — Toshkent: Kamalak, 1991.

16. Bartold, Vasiliy Vladimirovich. Ulug'bek va uning davri. — Toshkent: Fan, 1994.

17. Karimov, Ibrohim. Yuksak ma'naviyat — yengilmas kuch. — Toshkent:

Ma'naviyat, 2008.

18. Sagadeev, Artur. Ibn Sino (Avitsenna). — Moskva: Mysl', 1980.

19. Selin, Helaine (ed.). Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and

Medicine in Non-Western Cultures. — Dordrecht: Springer, 2008.

20. Rosenthal, Franz. The Classical Heritage in Islam. — London: Routledge, 1992.

21. Kennedy, E.S. The Exact Sciences in Timurid Iran // The Cambridge History of

Iran. — Cambridge: Cambridge University Press, 1986. — Vol. 6.

22. Dankoff, Robert. Mahmud al-Kashgari: Compendium of the Turkic Dialects. —

Cambridge, MA: Harvard University Press, 1982.

23. Hasanov, Hamid. O'rta Osiyo buyuk geografi va sayyohlari. — Toshkent:

O'qituvchi, 1985.

24. Muminov, Ibrohim. O'rta Osiyo xalqlarining falsafiy merosidan. — Toshkent: Fan,

1977.

25. Matviyevskaya, Galina. Ulug'bek. — Toshkent: Fan, 1994.

Published

2026-06-15

How to Cite

Abdulhamid Abdullayev. (2026). MOVAROUNNAHR ALLOMALARI VA ULARNING JAHON TAMADDUNIGA TA’SIRI . TADQIQOTLAR, 88(3), 80-86. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/34137