MATEMATIKA DARSLARINI KREATIV TASHKIL ETISH VA O‘QUVCHILARDA KO‘NIKMALARNI SHAKLLANTIRISH
Keywords:
Kalit so‘zlar: matematika ta’limi, samarali dars, interfaol metodlar, muammoli ta’lim, raqamli texnologiyalar, kompetensiyaviy yondashuv, kasbiy yo‘naltirilgan ta’lim, texnikum, amaliy ko‘nikmalar.Abstract
Mazkur ilmiy maqolada o‘rta maxsus ta’lim muassasalari, kasb-hunar
maktablari va texnikumlarda matematika fanini samarali o‘qitish jarayonini
takomillashtirishga qaratilgan zamonaviy pedagogik usullar tahlil qilingan. Tadqiqotda
samarali darsni tashkil etishning asosiy tamoyillari ochib berilib, o‘quvchilarning
bilim, amaliy ko‘nikma va malakalarini rivojlantirishda faol hamda interfaol
metodlardan foydalanishning ahamiyati yoritilgan. Samarali matematika darsi
o‘quvchini ta’lim jarayonining faol ishtirokchisiga aylantiradigan, mustaqil fikrlash va
izlanish asosida bilim olishga yo‘naltirilgan jarayon sifatida baholanadi.
Maqolada muammoli ta’lim texnologiyalari, kichik guruhlarda hamkorlikda
ishlash, kasbiy faoliyatga yo‘naltirilgan masalalar va topshiriqlardan foydalanish,
shuningdek, o‘quvchilarning individual imkoniyatlarini hisobga olgan differensial
yondashuvlarning samaradorligi tahlil qilinadi. Ayniqsa, texnikum va kasbiy ta’lim
muassasalarida matematik bilimlarni kelajak kasbiy faoliyat bilan bog‘lash, amaliy
misollar orqali tushuntirish ta’lim sifatini oshirishda muhim omil sifatida ko‘rsatilgan.
Shuningdek, maqolada GeoGebra, Desmos, Excel, Quizizz kabi zamonaviy
raqamli vositalardan foydalanishning matematika ta’limidagi imkoniyatlari yoritilib,
ularning o‘quvchilarda mantiqiy tafakkur, vizual fikrlash, tahlil qilish va matematik
modellashtirish ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi ahamiyati asoslab berilgan. Tadqiqot
natijalari matematika o‘qituvchilari uchun darslarni samarali tashkil etish, zamonaviy
metodlardan foydalanish va ta’lim jarayonini takomillashtirishda amaliy ahamiyatga
ega.
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PF–60-sonli Farmoni. “2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi”. — 2022-yil, 28-yanvar.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarori. “Kasb-hunar ta’limi davlat standarti”. — Toshkent: 2020.
3. Karimov A., Rasulov R. Matematika o‘qitish metodikasi. — Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2020.
4. Tursunov B. Kasbiy ta’limda amaliy matematika asoslari. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2019.
5. Islomov Z. Pedagogik texnologiyalar va innovatsion metodlar. — Toshkent: “Yangi asr avlodi”, 2021.
6. Qodirov A., Ne’matov M. Fanlararo integratsiya asosida matematika o‘qitish. — “Pedagogika” ilmiy jurnali, 2022, №3.
7. Bobonazarov Z. Politexnikumda matematika darslarini innovatsion tashkil etish. — “Ta’lim innovatsiyalari” jurnali, 2022, №2.
8. UNESCO. Transforming Technical and Vocational Education and Training for the Future. — Paris, 2021.
9. GeoGebra. Rasmiy veb-sayt: https://www.geogebra.org
10. Excel dasturida amaliyotga yo‘naltirilgan matematika topshiriqlari. — Microsoft Education Resources, 2020.
11. Каршиев Фахридин Умарович, Н.Абдуқаҳоров ИЗУЧЕНИЕ МИКРОСТРУКТУРЫ СТАЛИ В МАТЕРИАЛОВЕДЕНИ//https://www.iupr.ru/6-121-2024 https://www.iupr.ru/_files/ugd/b06fdc_15c4798c874a4ddab326a52bd3af34ea.pdf?index=true
12. Xusinovich T. J., Ro‘zibayevich M. N. M1 TOIFALI AVTOMOBILLARNI TURLI MUHITLARDA TORMOZLANISHINI TAHLIL QILISH VA PARAMETRLARINI O ‘RGANISH.
13. Farxadjonovna, Bekimbetova Elmira, and Abduqahorov No‘monbek. "STARTING ENGINES AT LOW TEMPERATURES." Multidisciplinary Journal of Science and Technology 5.2 (2025): 83-87.
14. Xusinovich, Turdialiyev Jonibek, and Mo‘minov Nurali Ro‘zibayevich. "M1 TOIFALI AVTOMOBILLARNI TURLI MUHITLARDA TORMOZLANISHINI TAHLIL QILISH VA PARAMETRLARINI O ‘RGANISH."
15. Абдуқаҳоров Н., Турдиалиев Ж., Мўминов Н. АВТОМОБИЛИ M1 В РАЗНЫХ УСЛОВИЯХ АНАЛИЗ И ПАРАМЕТРЫ ТОРМОЖЕНИЯ УЧИТЬСЯ //Журнал научно-инновационных исследований в Узбекистане. – 2024. – Т. 2. – №. 4. – С. 377-386.
16. Каршиев Ф. У., Абдукахоров Н. ИЗУЧЕНИЕ МИКРОСТРУКТУРЫ СТАЛИ В МАТЕРИАЛОВЕДЕНИИ //Экономика и социум. – 2024. – №. 6-2 (121). – С. 1142-1145.
17. Oybek o‘g A. N. et al. ABS BILAN JIHOZLANGAN AVTOMOBILLARDA TORMOZLASH JARAYONIDAGI TEBRANISHLAR VA ULARNING TORMOZ SAMARADORLIGIGA TA’SIRI //PEDAGOGS. – 2025. – Т. 92. – №. 1. – С. 127-132.
18. Xuzriddinovich B. F. et al. SURXONDARYO VILOYATIDAGI TABIIY-IQLIM SHAROITLARIDA AVTOMOBILLARNING ISH SHAROITLARINI TASNIFLASH //Tadqiqotlar. – 2025. – Т. 63. – №. 2. – С. 26-32.
19. Abduqahorov N., Turdialiyev J., Mo‘minov N. M1 VEHICLES IN DIFFERENT ENVIRONMENTS ANALYSIS AND PARAMETERS OF BRAKING LEARN //Journal of science-innovative research in Uzbekistan. – 2024. – Т. 4. – №. 4. – С. 377-386.
20. Абдуқаҳоров Н., Турдиалиев Ж., Мўминов Н. АВТОМОБИЛИ M1 В РАЗНЫХ УСЛОВИЯХ АНАЛИЗ И ПАРАМЕТРЫ ТОРМОЖЕНИЯ УЧИТЬСЯ //Журнал научно-инновационных исследований в Узбекистане. – 2024. – Т. 2. – №. 4. – С. 377-386.
21. Oybek o‘g A. N. et al. ABS BILAN JIHOZLANGAN AVTOMOBILLARDA TORMOZLASH JARAYONIDAGI TEBRANISHLAR VA ULARNING TORMOZ SAMARADORLIGIGA TA’SIRI //PEDAGOGS. – 2025. – Т. 92. – №. 1. – С. 127-132.
22. Bakhramov F., Abdukahorov N., Tilavkobilova D. Analysis of the braking path of cars equipped with ABS in different environments //AIP Conference Proceedings. – AIP Publishing LLC, 2025. – Т. 3268. – №. 1. – С. 020052.
23. Karshiev F. U., Abduqahorov N. ABC BILAN JIHOZLAНGAN M1 TOIFALI AVTOMOBILLAR TORMOZ TIZIMLARINING USTIVORLIGI //Экономика и социум. – 2024. – №. 6-1 (121). – С. 334-337.
24. O‘G‘Li A. A. U., Raxmatovich K. M., Shoykulovich A. O. UZUN QOZIQLI BARABANNI PAXTA TARKIBIDAN OG ‘IR ARALASHMALARNI AJRATISHGA TA’SIRINI NAZARIY O ‘RGANISH NATIJALARI //Механика и технология. – 2025. – Т. 1. – №. 18. – С. 133-139.
25. Raxmatovich K. M. URUG ‘TOZALASh MAShINASINING MAQBUL PARAMETRLARINI ANIQLASh //Механика и технология. – 2024. – №. 2 (9) Спецвыпуск. – С. 79-86.
26. Astanakulov K. D. et al. The separation of light impurities of safflower seeds in the cyclone of the grain cleaning machine //IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. – IOP Publishing, 2020. – Т. 614. – №. 1. – С. 012141.
27. Karimov M. R. et al. Safflower seed cleaning machine and determining the rotational speed of its supplying roller //IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. – IOP Publishing, 2021. – Т. 868. – №. 1. – С. 012050.
28. O‘G‘Li A. A. U., Raxmatovich K. M., Shoykulovich A. O. UZUN QOZIQLI BARABANNI PAXTA TARKIBIDAN OG ‘IR ARALASHMALARNI AJRATISHGA TA’SIRINI NAZARIY O ‘RGANISH NATIJALARI //Механика и технология. – 2025. – Т. 1. – №. 18. – С. 133-139.
29. Raxmatovich K. M. URUG ‘TOZALASh MAShINASINING MAQBUL PARAMETRLARINI ANIQLASh //Механика и технология. – 2024. – №. 2 (9) Спецвыпуск. – С. 79-86.
30. Astanakulov K. D. et al. The effect of safflower oil (Carthamus Tinctorius L.) and inositol supplementation on egg production.
31. Raxmatovich K. M. URUG ‘TOZALASh MAShINASINING MAQBUL PARAMETRLARINI ANIQLASh //Механика и технология. – 2024. – №. 2 (9) Спецвыпуск. – С. 79-86.
32. Bazaluk O. et al. Improving energy efficiency of grain cleaning technology //Applied Sciences. – 2022. – Т. 12. – №. 10. – С. 5190.
33. Ishmuradov S. U., Abdumajidov R. B. Determination results of disc plough hang mechanism and support disc parameters //IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. – IOP Publishing, 2022. – Т. 1076. – №. 1. – С. 012039.
34. Nazirov R., Karimov M., Abduqahorov N. 5LP LINTERIDAGI CHIGIT ARALASHTIRGICHNI MODERNIZATSIYA QILISH BO ‘YICHA BAJARILGAN ISHLARNING TAHLILI VA TADQIQOT YO ‘NALISHLARINI BELGILASH //MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT. – 2026. – Т. 4. – №. 3.
35. Abdixamidovoch A. S. et al. Problems Encountered in the Operation OF Automobile Cooling Systems AND Their Solutions //European Journal of Research Development and Sustainability. – Т. 6. – №. 12. – С. 5-7.
36. Oybek o‘g A. N. et al. ABS BILAN JIHOZLANGAN AVTOMOBILLARDA TORMOZLASH JARAYONIDAGI TEBRANISHLAR VA ULARNING TORMOZ SAMARADORLIGIGA TA’SIRI //PEDAGOGS. – 2025. – Т. 92. – №. 1. – С. 127-132.
37. Mansunovich Y. S., O‘Gli A. R. B. YO ‘L TRANSPORTI HODISALARIGA TA’SIR QILUVCHI ASOSIY OMILLAR //Механика и технология. – 2025. – Т. 6. – №. Спецвыпуск 1. – С. 191-194.
38. Nomozovich Y. S. Yugayev Shavkat Mansunovich //Xushvaqtov Jahongir.," Модели транспортных-эксплуатационных расходов на автомобильных дорогах. – 2019.
39. Mansurovich Y. S., Sheraliyevich M. U. UGLERODPLASTIK GAZ BALLONLARINI EKSPLUATATSIYA QILISH VA GAZ BALLONLARINI MUSTAHKAMLIKKA HISOBLASH //Механика и технология. – 2025. – Т. 6. – №. Спецвыпуск 2. – С. 240-244.
Nomozovich Y. S. Yugayev Shavkat Mansunovich //Xushvaqtov Jahongir.," Модели транспортных-эксплуатационных расходов на автомобильных дорогах. – 2019.
