TUPROQDAN AJRATIB OLINGAN TRICHODERMA HARZIANUMGA YAQIN ZAMBURUG‘ IZOLYATINING MORFOLOGIK VA MIKROMORFOLOGIK TAVSIFI
Keywords:
Kalit so‘zlar: Trichoderma harzianum, tuproq zamburug‘i, izolyat, sof kultura, mikologiya, biokontrol, Zomin tuprog‘iAbstract
ANNOTATSIYA
Mazkur tadqiqotda Jizzax viloyati Zomin tumani tuproqlaridan ajratib olingan
zamburug‘ izolyatining morfologik va mikromorfologik xususiyatlari kompleks tarzda
baholandi. Klassik mikologik usullar asosida tuproq namunalaridan 7 ta zamburug‘
koloniyasi ajratib olinib, ular orasidan yuqori o‘sish tezligiga ega izolyat tanlab olindi
va sof kulturaga o‘tkazildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatdiki, izolyat 25±2 °C
sharoitda 72 soatda 68.5±1.5 mm diametrga yetib, o‘rtacha 0.95 mm/soat tezlikda
radial o‘sish xususiyatini namoyon etdi. Koloniya dastlab oq rangli mitseliy hosil qilib,
keyinchalik markaziy qismida yashil sporulyatsiya zonasi shakllantirdi. Mikroskopik
tahlillar natijasida septali va kuchli tarmoqlangan gifalar (3.2±0.4 mkm), murakkab
shoxlangan konidioforlar hamda dumaloq/subgloboz konidiyalar (2.8–3.5 mkm)
mavjudligi aniqlandi. Ushbu makro- va mikromorfologik belgilar Trichoderma jinsiga,
xususan Trichoderma harzianum turiga xos diagnostik xususiyatlarga mos keladi.
Muhokama natijalari izolyatning yuqori o‘sish tezligi va sporulyatsiya faolligi uning
ekologik moslashuvchanligi hamda potensial biokontrol xususiyatlarini tasdiqlashini
ko‘rsatdi. Shunday qilib, ajratib olingan izolyat mahalliy agroekotizimlar uchun
istiqbolli biologik himoya agenti sifatida baholanadi, biroq tur darajasida aniq
identifikatsiya qilish uchun ITS-rDNK va tef1 markerlari asosida molekulyar-genetik
tadqiqotlar zarur.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
Benítez, T., Rincón, A. M., Limón, M. C., & Codón, A. C. (2004). Biocontrol
mechanisms of Trichoderma strains. International Microbiology, 7(4), 249–260.
Bissett, J. (1991). A revision of the genus Trichoderma. Canadian Journal of
Botany, 69(11), 2357–2372.
Dhingra, O. D., & Sinclair, J. B. (1995). Basic plant pathology methods (2nd
ed.). CRC Press.
Harman, G. E. (2006). Overview of mechanisms and uses of Trichoderma spp.
Phytopathology, 96(2), 190–194. https://doi.org/10.1094/PHYTO-96-0190
Harman, G. E., Howell, C. R., Viterbo, A., Chet, I., & Lorito, M. (2004).
Trichoderma species—opportunistic, avirulent plant symbionts. Nature Reviews
Microbiology, 2(1), 43–56. https://doi.org/10.1038/nrmicro797
Kubicek, C. P., Mach, R. L., Peterbauer, C. K., & Lorito, M. (2001).
Trichoderma: From genes to biocontrol. Journal of Plant Pathology, 83(2), 11–23.
Kubicek, C. P., & Harman, G. E. (Eds.). (2002). Trichoderma and Gliocladium:
Enzymes, biological control and commercial applications. Taylor & Francis.
Lorito, M., Woo, S. L., Harman, G. E., & Monte, E. (2010). Translational
research on Trichoderma: From omics to the field. Annual Review of Phytopathology,
48, 395–417. https://doi.org/10.1146/annurev-phyto-073009-114314
Pitt, J. I., & Hocking, A. D. (2009). Fungi and food spoilage (3rd ed.). Springer.
Samuels, G. J., Chaverri, P., Farr, D. F., & McCray, E. B. (2012). Trichoderma
online, systematic mycology and microbiology laboratory. USDA Agricultural
Research Service.
Shoresh, M., Harman, G. E., & Mastouri, F. (2010). Induced systemic resistance
and plant responses to fungal biocontrol agents. Annual Review of Phytopathology, 48,
21–43. https://doi.org/10.1146/annurev-phyto-073009-114450
Verma, M., Brar, S. K., Tyagi, R. D., Surampalli, R. Y., & Valéro, J. R. (2007).
Antagonistic fungi, Trichoderma spp.: Panoply of biological control. Biochemical
Engineering Journal, 37(1), 1–20. https://doi.org/10.1016/j.bej.2007.05.012
Watanabe, T. (2002). Pictorial atlas of soil and seed fungi: Morphologies of
cultured fungi and key to species (2nd ed.). CRC Press.
Woo, S. L., Ruocco, M., Vinale, F., Nigro, M., Marra, R., Lombardi, N., ... &
Lorito, M. (2014). Trichoderma-based products and their widespread use in
agriculture. Open Mycology Journal, 8(1), 71–126.