KVARS QUMLARIDAN MAGNIYOTERMIK QAYTARISH USULIDA TEXNIK KREMNIY OLISH TEXNOLOGIYASINI OPTIMALLASHTIRISH

Authors

  • Eshmurodov X.E Author
  • Jiyanova S.I Author
  • Suyunov J.R Author

Keywords:

Tayanch so‘zlar: elektr, energiya, kvarts, kvartsit, harorat, mineral, kremniy, qaytaruvchi, alyuminiy, magniy, uglerod, elektr pech.

Abstract

Аnnotatsiya. Ushbu ilmiy ishda Surxondaryo viloyatining Jarqoʻrgʻon, Termiz, 
Sherobod tumanlari hamda Uchqizil hududidagi kvars qumlarining kimyoviy tarkibi, 
ularni boyitish usullari va magniyotermik qaytarish orqali texnik kremniy (TK) olish 
jarayonlari oʻrganildi. Kvars qumlari dastlab XRD (rentgen fazaviy tahlil) va XRF 
(rentgen-flouresans) usullarida tahlil qilinib, tarkibidagi SiO 2  miqdori va qoʻshimcha 
aralashmalar aniqlandi. Magniyotermik qaytarish jarayonida SiO 2 :Mg mol nisbati (1:2, 
1:3, 1:4, 1:7) va harorat (600-1800°C) hamda vaqt (2-10 soat) parametrlarining taʼsiri 
oʻrganildi. Eng yaxshi natija 800°C da 6 soat davomida 1:2 mol nisbatda olib borilgan 
tajribada  qayd  etildi,  bunda  texnik  kremniyning  tozaligi  ≈87%  ga  yetdi.  Olingan 
mahsulot 773 markali kremniy sifatida siluminlar, ferrosilitsidlar va kremniyorganik 
birikmalar  ishlab  chiqarishda  qoʻllanilishi  mumkin.  Tadqiqot  natijalari  mahalliy 
xomashyodan  sanoat  uchun  arzon  va  samarali  texnik  kremniy  olish  imkoniyatini 
koʻrsatdi. 

References

Аdabiyotlar ro‘yxati

1. Баранов Н.Н. Прямое преобразование энергии для автономной

энергетики.//Энергия:экономика, техника, экология. 2000.-№8.-с.23-34.

2. Стребков Д.С., Пинов А.Б. Фотоэлектричество проблемы и

перспективы.//Возобновляемая энергия.- 2021.-№1.-с.21-26.

3. Свен Уделл. Солнечная энергетика и другие альтернативные источники

энергии. М.:3нание.88.

4. Hamakawa М. Solar photovoltaics recent progress and its new

role.//Optoelectronics- Dev.and.Tech. -2004 v.5.- № 2.- pp. 113-125.

5. Программа ALTENER и другие программы ЕК по развитию возобновляемой

энергии.// Возобновляемая энергия. -2000.-№10-С6.

6. Kozlov A.V., Yurchenko A.V. The long-term prediction of silicon solar batteries

functioning for any geographical region. // Proceedings of 22st European PV Solar

Energy Conference and Exhibition, Milan 3-7 September 2007 pp. 3019 - 3022

7. Будагян Б.Г., Шерченков А.А., Бердников А.Е., Черномордик В.Д.

Высокоскоростной метод осаждения аморфного кремния. Микроэлектроника,

2000, т. 29, вып. 6, с. 442-448.

8. O‘zbekiston milliy entsiklopediyasi., 2006 y. Toshkent.

9. Aghion, E., Golub, G. (2006). Production Technologies of Magnesium. In:

Magnesium Technology. Springer, Berlin, Heidelberg. https://doi.org/10.1007/3-540-

30812-1_2

10. Скальный А. В. Химические элементы в физиологии и экологии человека. -

М.: Издательский дом «ОНИКС 21 век»: Мир, 2004. - 216 с.

11. Chen, Y., et al. (2022). “Magnesiothermic reduction of silica: A review” Journal

of Alloys and Compounds, 895, 162598.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Geologiya va mineral resurslar davlat qoʻmitasi.

(2021). “Oʻzbekiston kvars konlari geologik hisoboti”.

13. Z. Liu, X. Zhang, “Kinetics of magnesiothermic reduction of

SiO 2 ”, Thermochimica Acta, 2020, 689, 178617.

Published

2026-06-22

How to Cite

Eshmurodov X.E, Jiyanova S.I, & Suyunov J.R. (2026). KVARS QUMLARIDAN MAGNIYOTERMIK QAYTARISH USULIDA TEXNIK KREMNIY OLISH TEXNOLOGIYASINI OPTIMALLASHTIRISH . TADQIQOTLAR, 88(7), 228-234. https://journalss.org/index.php/tad/article/view/34881